Rzecznik Praw Obywatelskich przy Parlamencie Islandzkim (Alþingi)
Álftamýri 7, 150 Reykjavík
Tel: (354) 510 6700
Fax: (354) 510 6701
Bezpłatna infolinia: (354) 800 6450
E-mail: postur@umb.althingi.is

Urząd Rzecznika Praw Obywatelskich przy Alþingu
Rzecznik Praw Obywatelskich jest wybierany przez Parlament Islandzki (Alþingi) na czteroletnią kadencję i zgodnie z prawem powinien spełniać warunki wymagane do pełnienia funkcji sędziego Sądu Najwyższego. Rzecznik Praw Obywatelskich jest w swoich poczynaniach organem niezawisłym, w tym również od Parlamentu.

Rola Rzecznika Praw Obywatelskich.
Rzecznik Praw Obywatelskich przy Parlamencie sprawuje kontrolę nad administracją państwową i samorządową oraz stoi na straży przestrzegania praw człowieka i obywatela przez władzę wykonawczą. Rzecznik ma obowiązek pilnować, aby poczynania administracji były zgodne z prawem i zasadami etyki.

Zakres działania Rzecznika Praw Obywatelskich.
Rzecznik Praw Obywatelskich sprawuje kontrolę nad poczynaniami administracji rządowej i samorządowej. Do Rzecznika można zwracać się w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości związanych z decyzjami administracyjnymi, rozwiązaniami spraw spornych, postępowaniem w danej sprawie czy w związku z niewłaściwym zachowaniem pracowników poszczególnych ministerstw, urzędów państwowych, samorządowych czy też innych organów władzy państwowej i samorządowej.

W jakich sprawach nie należy zwracać się do Rzecznika Praw Obywatelskich?
Rzecznik Praw Obywatelskich nie zajmuje się, między innymi:

• Działalnością Parlamentu (Alþingi).
• Pracą sądów.
• Decyzjami rządu, które zgodnie z prawem powinny być zatwierdzone przez władzę sądowniczą.
• Sprawami spornymi pomiędzy obywatelami.

Koszt związany ze zwróceniem się do Rzecznika Praw Obywatelskich
Wniesienie sprawy do Rzecznika Praw Obywatelskich jest bezpłatne.

Kto może zwrócić się do Rzecznika Praw Obywatelskich?
Każdy, kto uważa, że władza wykonawcza potraktowała go niesprawiedliwie, może złożyć skargę do Rzecznika. Wszyscy, zarówno obywatele islandzcy, jak i cudzoziemcy mają prawo zwrócić się do Rzecznika. Zasada ta dotyczy też związków i stowarzyszeń założonych przez obywateli.

Warunki, jakie należy spełnić, aby Rzecznik Praw Obywatelskich zajął się skargą.
Niektóre warunki, które muszą być spełnione, aby Rzecznik zajął się skargą:

• Jeśli skarga dotyczy decyzji władzy wykonawczej, a istnieje możliwość odwołania się od tej decyzji do instancji wyższej np. ministra, wówczas należy najpierw skierować sprawę do instancji wyższej, zanim trafi ona do Rzecznika. W nielicznych przypadkach istnieje możliwość złożenia od razu skargi do Rzecznika np. w przypadku opóźnień w trybie postępowania oraz zachowania pracowników służb publicznych.
• Skarga do Rzecznika musi wpłynąć przed upływem roku od momentu ogłoszenia decyzji zainteresowanemu.
• Skarga do Rzecznika musi być złożona w formie pisemnej. Stosowne formularze można uzyskać w biurze Rzecznika, a personel biura służy pomocą, w miarę potrzeb i możliwości.

Proces rozpatrywania sprawy.
Rzecznik może zażądać od przedstawicieli władzy wykonawczej wszelkich informacji, które mogą być niezbędne, aby proces badania sprawy przebiegał właściwie, a więc sprawozdań, dokumentów, zapisów oraz innych niezbędnych materiałów. Może również wezwać pracowników administracji w celu uzyskania ustnych informacji i wyjaśnień. Ponadto ma on nieograniczony dostęp i możliwości przyjrzenia się pracy administracji i urzędów. W przypadku podjęcia decyzji o zajęciu się daną sprawą, Rzecznik informuje urząd, którego sprawa dotyczy o podjęciu działań w celu jej wyjaśnienia.

Zakończenie sprawy
Sprawy rozpatrywane przez Rzecznika mogą być zakończone w dwojaki sposób: albo przez umorzenie, po uzyskaniu odpowiednich wyjaśnień od urzędu w sprawie, w której toczyło się postępowanie, albo przez wydanie orzeczenia, czy w danej sprawie złamano prawo lub też postąpiono niezgodnie z przyjętymi zasadami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym. W przypadku zastrzeżeń Rzecznika odnośnie postępowania urzędu udziela on wskazówek, w jaki sposób należy daną sprawę rozwiązać.

Czy ustalenia Rzecznika są wiążące?
Ustalenia Rzecznika w sprawach, których podjął się rozpatrzyć, nie są wiążące dla urzędów organów administracji publicznej. Najczęściej zdarza się jednak, że akceptują one ustalenia Rzecznika. Jeśli jednak tak się nie dzieje, to ma on prawo wystąpić o wszczęcie postępowania na drodze sądowej przeciwko danemu urzędowi. Rzecznik składa coroczne sprawozdanie ze swojej działalności w Parlamencie (Alþingi), jak również z przebiegu prowadzonych spraw i z tego, w jakim stopniu urzędy stosują się do jego wskazówek.

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich
Wszelkie informacje i instrukcje dostępne są w biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, które mieści się przy ulicy Álftamýri 7, 108 Reykjavík, telefon (354) 510 6700, bezpłatna infolinia (354) 800 6450, faks (354) 510 6701, e-mail: postur@umb.althingi.is