Nįmslįn og nįmsstyrkir. Valdmörk. Rannsóknarreglan. Stjórnsżslunefndir.
(Mįl nr. 4997/2007)

A kvartaši yfir śrskurši mįlskotsnefndar Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna (LĶN) į erindi hans en žar stašfesti nefndin įkvöršun stjórnar LĶN ķ mįli hans. Athugun umbošsmanns į mįlinu beindist aš žeirri nišurstöšu mįlskotsnefndarinnar aš LĶN hefši meš vķsan til 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992, um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna, veriš heimilt aš krefjast žess aš A afhenti lįnasjóšnum svonefnt „Form 1040“ og „W-2 launamiša“, en annars ljósrit śr vegabréfi sķnu ef hann hefši ekki atvinnuleyfi ķ Bandarķkjunum, og ķ kjölfariš aš įętla honum tekjur žegar hann varš ekki viš žeirri ósk. Viš athugun umbošsmanns reyndi į hvort žessi afstaša nefndarinnar ętti sér fullnęgjandi stoš ķ įkvęši 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 en ķ kvörtun A var į žvķ byggt aš lįnasjóšnum hefši veriš hvort tveggja óheimilt žar sem hann hefši ekki veriš skattskyldur į Ķslandi į įrinu 2003 og įkvęši 3. mgr. 10. gr. hefši žvķ ekki tekiš til hans.

Umbošsmašur rakti ķ įliti sķnu oršalag 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 og taldi aš žaš hefši śrslitažżšingu um hvort įętlunarheimild įkvęšisins ętti viš aš lįnžegi vęri „skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum“ ķ skilningi žess. Taldi umbošsmašur aš viš afmörkun į žvķ atriši yrši aš lķta til skilgreiningar 1. mįlsl. 1. mgr. 10. gr. sömu laga į žvķ hvenęr tekjur vęru skattskyldar į Ķslandi, en žar segši aš žegar tekjur vęru skattskyldar į Ķslandi žį vęri meš tekjustofni ķ lögunum įtt viš „śtsvarsstofn lįnžega aš višbęttum tekjum skv. C-liš 7. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt og eignarskatt.“

Ķ kjölfariš rakti umbošsmašur įkvęši laga nr. 4/1995 um hvaš teldist til śtvarsstofns. Taldi umbošsmašur ljóst meš vķsan til žess efnislega samhengis sem gert vęri rįš fyrir milli žeirra laga og laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, og beinnar tilvķsunar 1. mgr. 19. gr. laga nr. 4/1995 um hvenęr menn teldust skattskyldir af „öllum tekjum sķnum“ hér į landi, žį vęri ekki unnt aš įlykta į annan veg en aš almenn skylda manna til greišslu śtsvars réšist jafnframt af žvķ hvort žeir féllu undir efnisleg skilyrši 1. gr. laga nr. 90/2003, um ótakmarkaša skattskyldu hér į landi. Meš hlišsjón af žvķ hvernig efni įętlunarheimildar 3. mgr. 10. gr. vęri afmarkaš samkvęmt žessu leiddi žaš af įkvęšinu aš LĶN og mįlskotsnefnd LĶN bęri viš įkvöršun um hvort lįnžegi teldist „skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum“ ķ skilningi įkvęšisins aš kanna hvort skattyfirvöld hefšu viš įkvaršanir sķnar um tekjuskatt og śtsvar lįnžega komist aš žeirri nišurstöšu aš hann beri ótakmarkaša skattskyldu hér į landi samkvęmt 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003 og vęri žar meš skattskyldur hér į landi af öllum tekjum sķnum. Ķ žvķ sambandi benti umbošsmašur į aš ef lįnžegi félli undir įkvęši 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003 žį leiddi žaš óhjįkvęmilega til žess aš įętlunarheimild 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 tęki ekki til hans.

Umbošsmašur taldi ljóst af gögnum mįlsins aš mįlskotsnefnd LĶN hefši ekki kannaš efnislega hvort A bęri ótakmarkaša skattskyldu hér į landi og žar meš hvort skilyrši fyrir beitingu 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 hefšu veriš uppfyllt įšur en hśn stašfesti įkvöršun stjórnar lįnasjóšsins um aš unnt vęri aš beita įkvęšinu ķ mįli A. Var žaš nišurstaša umbošsmanns aš śrskuršur nefndarinnar hefši aš žessu leyti ekki veriš ķ samręmi viš 10. gr. stjórnsżslulaga um rannsóknarskyldu stjórnvalda. Beindi umbošsmašur žvķ žeim tilmęlum til nefndarinnar aš hśn tęki mįl A til nżrrar mešferšar, kęmi fram ósk frį honum um slķkt, og leysti žį śr žvķ ķ samręmi viš žau sjónarmiš sem rakin vęru ķ įlitinu. Žį taldi umbošsmašur rétt aš vekja athygli į žvķ aš žetta vęri ķ annaš sinn sem hann gerši athugasemdir viš mešferš nefndarinnar į žessu sama mįli A meš žeim hętti aš hann teldi naušsynlegt aš nefndin tęki mįl hans til nżrrar mešferšar. Hefšu žessi mįl og fleiri sem umbošsmašur hefši haft til athugunar um śrlausnir nefndarinnar oršiš umbošsmanni tilefni til žess aš vekja athygli nefndarinnar į naušsyn žess aš hśn hugaši betur aš starfshįttum sķnum žegar hśn leysti śr stjórnsżslukęrum žeirra sem bera mįl sķn undir nefndina.

I. Kvörtun.

Hinn 27. aprķl 2007 leitaši til mķn A, og kvartaši yfir śrskurši mįlskotsnefndar Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna sem kvešinn var upp 6. febrśar 2007. Meš śrskurši sķnum stašfesti mįlskotsnefndin įkvöršun stjórnar lįnasjóšsins frį 13. desember 2004. Meš žeirri įkvöršun hafnaši stjórnin žeirri kröfu A aš hśn įkvaršaši aš hann hefši engar tekjur haft erlendis į įrinu 2003 og aš af žeim sökum bęri aš fella nišur žį tekjutengdu afborgun sem honum hafši veriš gert aš greiša af nįmslįnum sķnum samkvęmt įętlun stjórnar lįnasjóšsins um tekjur hans į žvķ įri.

Ég lauk mįli žessu meš įliti, dags. 22. aprķl 2008.

II. Mįlavextir.

Samkvęmt žeim gögnum sem lögš hafa veriš fyrir mig ritaši A Lįnasjóši ķslenskra nįmsmanna tölvubréf, 26. įgśst 2004, žar sem sagši svo:

„Ég fékk sent bréf um daginn frį LĶN sem segir aš ég hafi ekki skilaš skattaframtali fyrir įriš 2003. Ķ sama bréfi og af žeim sökum eru įętlašar tekjur į mig fyrir įriš 2003.

Žetta eru rangar upplżsingar žvķ ég veit aš LĶN er meš skattskżrslu frį mér fyrir 2003 ķ tölvukerfinu sem ég skilaši inn į réttum tķma.

Ég er meš lögheimili og bśsetu į Ķslandi og er skattskyldur į Ķslandi og skilaši skattframtali fyrir įriš 2003 inn į réttum tķma. Vinsamlega leišréttiš žessar upplżsingar og sendiš mér stašfestingu į žeirri leišréttingu.“

Lįnasjóšurinn svaraši A meš tölvubréfi nęsta dag en žar sagši svo:

„Vinsamlegast ath. aš ef žś telur fram ķ USA žį sendu okkur FORM 1040 og W-2 launamiša meš. Ef žś hefur ekki atvinnuleyfi sendu žį ljósrit śr passanum sem sżnir žaš.“

A svaraši tölvubréfi sjóšsins meš tölvubréfi 29. įgśst 2004 en žar sagši mešal annars:

„Žaš er ekkert ķ mķnum passa sem segir til um atvinnuleyfi ķ USA eša öšrum löndum. Ég get heldur ekki séš nokkurs stašar ķ reglum LĶN aš ég žurfi aš senda inn form 1040 frį USA eša öšrum löndum ķ heiminum ef ég skila skattskżrslu į Ķslandi og skil žess vegna ekki žessa beišni frį žér. Eins og ég sagši ķ sķšasta pósti žį į ég lögheimili į Ķslandi og er skattskyldur į Ķslandi og LĶN hefur žęr upplżsingar į skrį fyrir įriš 2003. Ef žaš er eitthvaš ķ reglum LĶN sem ég hef misskiliš óska ég eftir śtskżringu į žvķ. Ef svo er ekki vęnti ég žess aš fį bréf meš leišréttingu į įętlun.“

Framangreindu erindi A var svaraš meš tölvubréfi lįnasjóšsins 16. september 2004 en žar sagši svo:

„3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna er žannig:

Sé lįnžegi į endurgreišslutķmanum ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum og eignum skal honum gefinn kostur į aš senda sjóšnum stašfestar upplżsingar um tekjur sķnar og yrši hįmark įrlegrar endurgreišslu įkvešiš ķ samręmi viš žaš. Geri hann žaš ekki eša telja veršur upplżsingar hans ósennilegar og ekki unnt aš sannreyna śtsvarsstofn samkvęmt žvķ skal stjórn sjóšsins įętla honum śtsvarsstofn til śtreiknings įrlegrar višbótargreišslu.

Žar sem žś dvelur ķ Bandarķkjunum og einu upplżsingarnar sem bįrust frį skattinum um tekjur ykkar hjóna var kr. 0 voru tekjur įętlašar į žig. Til aš breyta žvķ žarf žvķ aš senda sjóšnum upplżsingar um tekjur žķnar erlendis (Form 1040).“

Hinn 18. september 2004 skrifaši A lįnasjóšnum tölvubréf žar sem hann lżsir žeirri afstöšu sinni aš žar sem hann sé skattskyldur į Ķslandi eigi 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 ekki viš ķ hans tilviki og ekki skipti mįli žótt hann hafi engar tekjur haft. Ķ bréfi hans segir um žetta:

„Žetta mįl er aš mķnu mati komiš langt śt fyrir žaš sem geta talist ešlileg vinnubrögš af hįlfu Lįnasjóšsins. Eins og žś bendir į žį eru lög Lįnasjóšsins mjög skżr og er žessi grein byggš į žvķ hvort lįnžegi ER skattskyldur į Ķslandi eša EKKI.

3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna hefst svona:

Sé lįnžegi į endurgreišslutķmanum EKKI skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum og eignum…

Ég EKKI skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum og eignum og žvķ į 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 ekki viš ķ mķnu tilviki. Sś stašreynd aš ég hafši engar tekjur į tķmabilinu er hreinlega ekki nęg įstęša til aš krefja mig um einhver gögn frį öšrum löndum enda ekkert ķ lögum LĶN sem segir til um žaš. Konan mķn er ķ nįmi ķ Bandarķkjunum og fęr lįn frį Lįnasjóšnum til žess og žvķ ekkert óešlilegt viš aš viš höfum engar tekjur. Ég hef žvķ lķka fullkomlega ešlilegar įstęšur til aš feršast til Bandarķkjanna en ég er engu aš sķšur meš lögheimili og skattskyldur į Ķslandi. Ég hef fylgt lögum LĶN ķ öllu og žaš getur varla talist löglegt aš įętla tekjur į fólk bara af žvķ aš žaš hefur engar eins og Lįnasjóšurinn hefur nś gert. Af žessum įstęšum ķtreka ég fyrri beišni mķna um aš leišrétta žessa įętlun į mig ķ samręmi viš lög LĶN.“

Ķ svarbréfi lįnasjóšsins frį 19. október 2004 er enn vķsaš til 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 og sķšan segir:

„Žś dvelur ķ Bandarķkjunum og hefur žvķ veriš óskaš eftir upplżsingum um tekjur eša tekjuleysi žitt žar. Nįnar tiltekiš er óskaš eftir afriti af skattframtali (Form 1040), en ef ekki er tališ fram er óskaš stašfestingar į žvķ aš žś sért tekjulaus eša įn atvinnuleyfis. Engin slķk gögn hafa borist.

Meš vķsan til framangreinds er erindi žķnu um aš leggja til grundvallar innsent ķslenskt skattframtal synjaš.

Teljir žś aš ofangreind afgreišsla hafi byggst į ófullnęgjandi eša röngum upplżsingum er mikilvęgt aš žś sendir sjóšnum öll žau gögn sem žś telur aš mįli skipti. Athygli žķn er vakin į žvķ aš žś getur óskaš eftir śrskurši stjórnar Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna um ofangreinda synjun į erindi žķnu, sbr. 5. gr. laga nr. 21/1992, sbr. lög nr. 67/1997. Beišni um śrskurš stjórnar skal bera fram innan 3ja mįnaša frį dagsetningu tölvubréfs žessa.“

Meš tölvubréfi frį 18. nóvember 2004 óskaši A eftir śrskurši stjórnar lįnasjóšsins. Ķ bréfinu er m.a. vķsaš til 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 og segir sķšan oršrétt ķ framhaldi af žvķ:

„Žessi mįlsgrein sem LĶN hefur notaš til aš réttlęta įętlunina į mig er mjög skżr į žvķ aš hśn į ašeins viš um žį lįnžega sem eru EKKI skattskyldir į Ķslandi af öllum tekjum og eignum. Ég er margbśinn aš benda LĶN į aš ég er skattskyldur af öllum tekjum og eignum į Ķslandi enda į ég lögheimili į Ķslandi og er bśsettur į Ķslandi. Sś stašreynd aš ég skilaši skattskżrslu į Ķslandi er sönnun į žvķ. Meš öšrum oršum žį hefur LĶN lögum samkvęmt enga įstęšu til aš vefengja mķna skattskżrslu og krefja mig um gögn frį öšrum löndum.

Samkvęmt 3. mgr. hefur sjóšurinn einungis leyfi til aš įętla śtsvarsstofn ef lįnžegi er ekki skattskyldur į Ķslandi og skilar ekki upplżsingum um laun annarsstašar og/eša ef žęr upplżsingar sem hann skilar eru ósennilegar. Lögin segja ekkert um tekjuleysi eša hvort lįnžegi dvelji ķ öšrum löndum hluta af tķmabilinu, enda er tekjuleysi og feršalög til śtlanda ekki lögbrot į Ķslandi.“

Žį tekur A fram ķ bréfinu aš hann hafi įvallt stašiš ķ skilum meš fasta endurgreišslu af nįmslįnum sķnum og muni gera žaš įfram.

Stjórn Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna kvaš upp śrskurš ķ kęrumįli A 13. desember 2004. Ķ honum er vķsaš til 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992. Segir sķšan oršrétt ķ śrskuršinum:

„Žś skilar ekki upplżsingum um erlendar tekjur žķnar į įrinu 2003 og eru žęr žvķ įętlašar til śtreiknings tekjutengdu afborguninni 1. september 2004, sbr. 3. mgr. greinar 7.3 ķ śthlutunarreglum sjóšsins. Įn upplżsinga um žessar tekjur ber sjóšnum aš įętla žęr. Berist sjóšnum hins vegar upplżsingar um tekjurnar eru žęr mešhöndlašar eins og žęr vęru skattskyldar į Ķslandi og žeim umbreytt ķ śtsvarsstofn til śtreiknings afborgunar.

Aš framansögšu ber aš synja erindi žķnu um aš įkvarša laun įriš 2003 sem 0 krónur […] .“

Ķ śrskuršinum er vakin athygli į žvķ aš stjórn sjóšsins geti endurupptekiš mįliš hafi nišurstašan byggst į ófullnęgjandi eša röngum upplżsingum eša hafi atvik breyst frį žvķ aš stjórnin fjallaši um mįliš. Žį er einnig vakin athygli į žvķ aš hęgt sé aš kęra śrskuršinn til mįlskotsnefndar Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna og aš kęra verši aš berast nefndinni innan žriggja mįnaša frį dagsetningu bréfs stjórnar lįnasjóšsins samkvęmt 27. gr. stjórnsżslulaga.

A kęrši śrskurš stjórnarinnar til mįlskotsnefndarinnar meš bréfi, dags. 25. aprķl 2005. Nefndin vķsaši kęru hans frį į žeim forsendum aš žriggja mįnaša kęrufresturinn vęri lišinn. Hinn 7. september 2005 leitaši A til mķn og kvartaši yfir žessari afgreišslu nefndarinnar. Ķ įliti mķnu frį 24. mars 2006 ķ mįli nr. 4521/2005 beindi ég žeim tilmęlum til mįlskotsnefndarinnar aš hśn tęki mįl A fyrir aš nżju kęmi um žaš beišni frį honum. Meš bréfi, dags. 1. jśnķ 2006, óskaši A eftir endurupptöku og kvaš mįlskotsnefndin upp śrskurš ķ mįlinu 6. febrśar 2007. Eins og fyrr segir hefur A nś kvartaš til mķn śt af žeim śrskurši.

Mįlskotsnefnd Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna stašfesti įkvöršun stjórnar LĶN frį 13. desember 2004. Ķ nišurstöšukafla śrskuršarins er vķsaš til 8. gr. og 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992, um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna. Segir sķšan oršrétt ķ nišurstöšukaflanum:

„Fram er komiš aš kęrandi lagši fram hjį LĶN skattframtal 2004 sem sżnir aš hann hafši 0 krónur ķ tekjur į įrinu 2003. Žótt kęrandi hafi skilaš inn skattskżrslu į Ķslandi leišir žaš eitt og sér ekki til žess aš fullyrt verši aš hann sé eingöngu skattskyldur hérlendis. Óumdeilt er aš eiginkona kęranda dvaldist ķ Bandarķkjunum viš doktorsnįm į žessum tķma og naut til žess nįmslįna frį LĶN. Kęrandi hefur hins vegar ķ bréfi sķnu til mįlskotsnefndar dags. 10. október 2006 fullyrt aš žaš sé tilbśningur hjį stjórn LĶN aš hann hafi įtt heimili ķ Bandarķkjunum į įrinu 2003 meš eiginkonu sinni. Hefur kęrandi hvorki gert reka aš žvķ aš skżra fyrir stjórn LĶN né fyrir mįlskotsnefnd hvernig hann hafi framfęrt sig. Veršur žvķ aš telja aš stjórn LĶN hafi getaš óskaš eftir žvķ viš kęranda aš hann veitti umbešnar upplżsingar og legši fram žau gögn sem óskaš var eftir enda er žaš mat mįlskotsnefndar aš meš žvķ hafi kęranda ekki veriš ķžyngt um of. Hefur stjórn LĶN gefiš kęranda nįkvęmar leišbeiningar um žaš hvaša gagna hann skyldi afla. Ķ ljósi framangreinds įkvęšis 8. gr. laga nr. 21/1992 um aš višbótarendurgreišsla nįmslįna sé mišuš viš tekjur fyrra įrs, veršur ekki fallist į žaš meš kęranda aš stjórn LĶN hafi veriš óheimilt aš óska eftir tilgreindum gögnum hjį kęranda um tekjur eša tekjuleysi hans ķ Bandarķkjunum.

Meš vķsan til framanritašs er stašfest nišurstaša stjórnar LĶN frį 13. desember 2004 ķ mįli kęranda.“

III. Samskipti umbošsmanns og stjórnvalda.

Ķ tilefni af erindi A ritaši ég ritaši ég mįlskotsnefnd Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna bréf 27. aprķl 2007 og óskaši eftir žvķ aš hśn afhenti mér śrskuršinn frį 6. febrśar 2007 og žau gögn er legiš hefšu honum til grundvallar. Mér barst svar mįlskotsnefndarinnar 9. maķ 2007 og ritaši ég žį nefndinni annaš bréf, dags. 4. jśnķ 2007. Ķ žvķ bréfi reifaši ég atvik mįlsins, fjallaši um śrskurš nefndarinnar og gerši grein fyrir reglum laga žar sem kvešiš er į um endurgreišslur nįmslįna, svo og hlišstęšar reglur ķ reglugerš nr. 602/1997 um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna. Meš vķsan til žess óskaši ég eftir žvķ aš mįlskotsnefndin veitti mér eftirfarandi upplżsingar, sbr. 7. og 9. gr. laga nr. 85/1997, um umbošsmann Alžingis:

„1. Meš vķsan til oršalags 2. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 sem hefst meš oršunum „[s]é lįnžegi į endurgreišslutķmanum ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum og eignum [...]” óska ég eftir žvķ aš nefndin upplżsi mig um žaš hvort hśn telji aš žęr heimildir sem fram koma ķ 2. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. um aš óska eftir upplżsingum um tekjur, svo og 3. mįlsl. sömu greinar, um aš įętla tekjur į lįnžega, séu bundnar žeirri forsendu aš lįnžegi sé ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum sķnum tekjum og eignum samkvęmt 1.gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt.

2. Ef nefndin telur fyrrgreindar heimildir 2. og 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. ekki bundnar viš žį einstaklinga sem falla undir 1. gr. laga nr. 90/2003, óska ég žess aš nefndin geri mér grein fyrir į hvaša sjónarmišum hśn byggir žį afstöšu sķna og minni ég žį sérstaklega į lögmętisreglu stjórnsżsluréttarins, en samkvęmt henni geta stjórnvöld ekki ķžyngt borgurunum meš įkvöršunum sķnum nema hafa til žess višhlķtandi heimild ķ lögum.

3. Enn fremur óska ég žess aš nefndin upplżsi mig um hvort stjórn LĶN og mįlskotsnefndin telji sig bundin af samžykktu skattframtali lįnžega sem er skattskyldur af öllum tekjum sķnum hér į landi eša hvort žeim teljist heimilt aš meta žaš sjįlfstętt hvort žęr upplżsingar um tekjur sem žar koma fram séu réttar og fullnęgjandi. Telji nefndin aš hśn og stjórn LĶN hafi sjįlfstęšar heimildir til aš meta gildi skattframtals lįnžega óska ég žess aš hśn upplżsi mig į hvaša grundvelli sś afstaša sé byggš. Enn fremur óska ég žess aš nefndin upplżsi mig almennt į hverju mat į žvķ hvort tekjuupplżsingar ķ skattframtali séu trśveršugar og fullnęgjandi byggist og žį hvort unniš sé eftir einhverjum skrįšum višmišunum eša reglum ķ žvķ sambandi.

4. Ķ śthlutunarreglum 2006–2007 segir ķ 2. mgr. greinar 7.3. aš įkvaršašur gjaldstofn vegna gjalddaga į įrinu 2006 skuli samsvara tvöföldum eftirstöšvum heildarskuldar lįnžega viš sjóšinn, žó aldrei lęgri fjįrhęš en 8,0 m.kr. Óska ég žess aš nefndin veiti mér upplżsingar um hvort mįli hafi veriš skotiš til nefndarinnar žar sem sérstaklega reyndi į lögmęti umręddrar reglu eša hvort nefndin hafi af öšrum įstęšum metiš lögmęti umręddrar reglu, sbr. 2. mgr. 5. gr. laga nr. 21/1992 og 1. gr. reglugeršar um starfsreglur mįlskotsnefndar nr. 79/1998. Hafi svo ekki veriš óska ég eftir upplżsingum um įstęšur žess, žar į mešal hvort nefndinni telji sér žaš ekki heimilt eša skylt. Ég tek žaš fram aš ég hef meš bréfi, dags. ķ dag, ritaš menntamįlarįšuneytinu bréf žar sem ég óska eftir upplżsingum um hvaša sjónarmiš bśa aš baki 2. mgr. greinar 7.3 ķ śthlutunarreglum 2006—2007.“

Svarbréf mįlskotsnefndarinnar barst mér 11. jślķ 2007. Ķ žvķ sagši mešal annars:

„Meš vķsan til žess aš ķ lögum nr. 21/1992 um LĶN er mišaš viš aš įkvöršun į endurgreišslum nįmslįna skuli aš hluta til mišast viš tekjur fyrra įrs, hefur veriš mišaš viš žaš aš lįnžegum beri aš veita upplżsingar um allar tekjur sķnar. Ķ 3. mgr. 10. gr. sömu laga er gert rįš fyrir žvķ aš lįnžegum sé skylt aš gefa sjóšnum upplżsingar um allar tekjur sķnar. Ķ framangreindum śrskurši taldi mįlskotsnefnd ekki loku fyrir žaš skotiš aš kęrandi vęri einnig skattskyldur ķ Bandarķkjunum og studdi žaš rökum sem rakin eru ķ śrskuršinum. Taldi nefndin aš įkvęši 3. mgr. 10. gr. laga um LĶN ętti viš um žį sem ekki vęru skattskyldir į Ķslandi af öllum tekjum sķnum og var tališ aš kęranda bęri aš veita stjórn LĶN umbešnar upplżsingar į nįnar tilgreindum gögnum.

Eins og rakiš er ķ śrskurši mįlskotsnefndar, hefur kęrandi hvorki śtskżrt fyrir nefndinni né stjórn LĶN hvernig hann framfęrši sig į mešan hann dvaldi ķ Bandarķkjunum į endurgreišslutķmanum. Meš žvķ aš afla žeirra gagna, sem LĶN óskaši eftir, hefši kęrandi getaš sżnt fram į stöšu sķna aš žessu leyti. Ekki eru til skrįšar višmišanir eša reglur hjį mįlskotsnefnd um žaš hvort tekjuupplżsingar ķ skattframtali teljast trśveršugar eša fullnęgjandi. Veršur matiš aš byggjast į atvikum og gögnum mįls hverju sinni. Žį skal upplżst aš mįlskotsnefnd hefur ekki haft til mešferšar mįl žar sem sérstaklega reyndi į lögmęti reglunnar ķ 2. mgr. greinar 7.3 ķ śthlutunarreglum LĶN 2006-2007 um įkvöršun į gjaldstofni vegna gjalddaga 2006. Hefur ekki reynt sérstaklega į įkvęši žetta fyrir nefndinni.“

Ég ritaši menntamįlarįšherra bréf, dags. 4. jśnķ 2007, žar sem ég tók fram aš viš athugun į kvörtun A hefši ég veitt athygli 2. mgr. greinar 7.3 ķ śthlutunarreglum lįnasjóšsins 2006-2007 žar sem kemur fram aš įkvaršašur tekjustofn vegna gjalddaga į įrinu 2006 skuli samsvara tvöföldum eftirstöšvum heildarskuldar lįnžega viš sjóšinn en žó aldrei lęgri fjįrhęš en 8,0 milljón króna. Ég vķsaši til žess aš samkvęmt 2. mgr. 16. gr. laga nr. 21/1992 setji sjóšstjórn Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna reglur um önnur atriši en greini ķ lögum og reglugerš samkvęmt 1. mgr. Skuli rįšherra samžykkja žęr og birta ķ Stjórnartķšindum. Óskaši ég eftir žvķ, meš vķsan til eftirlitshlutverks rįšherra viš stašfestingu žessara reglna, aš mér yršu veittar upplżsingar, sbr. 7. og 9. gr. laga nr. 85/1997, um umbošsmann Alžingis, um žau sjónarmiš sem byggju aš baki višmišuninni ķ 2. mgr. greinar 7.3 ķ śthlutunarreglunum og žį sérstaklega hvernig hśn samręmdist mešalhófsreglu stjórnsżsluréttarins.

Svarbréf rįšherra er dagsett 29. jśnķ 2007. Ķ žvķ kemur fram aš žar sem žaš sé hlutverk stjórnar Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna aš setja śthlutunarreglurnar hafi rįšuneytiš leitaš til stjórnarinnar eftir upplżsingum og umsögn um žau atriši sem fram koma ķ bréfi mķnu frį 4. jśnķ. Umsögn stjórnarinnar, dags. 7. jśnķ sl., fylgdi bréfi rįšuneytisins. Ķ umsögninni kemur m.a. eftirfarandi fram:

„Samkvęmt lögum um LĶN gildir almennt aš afborganir nįmslįna skulu vera įkvešiš hlutfall af tekjum greišenda. Til aš įkvarša įrlega afborgun žarf LĶN žvķ upplżsingar um tekjurnar. Til hagręšis, bęši fyrir greišendur og sjóšinn, leitar LĶN eftir upplżsingunum beint frį ķslenskum skattyfirvöldum. Berist LĶN į hinn bóginn ekki umbešnar upplżsingar eša žęr teljast ósennilegar eru tekjur greišenda įętlašar.

Greišandi į rétt į aš sękja um endurśtreikning afborgunar ķ allt aš 60 daga eftir gjalddaga ef afborgun er byggš į įętlušum tekjum hans. Hann skal žį leggja fyrir stjórn sjóšsins bestu fįanlegar upplżsingar um tekjurnar og endurśtreikningur framkvęmdur žegar žęr hafa veriš stašfestar. Komi žį ķ ljós aš tekjurnar hafa veriš of hįtt įętlašar og greišandi žvķ innt af hendi of hįa greišslu skal honum endurgreidd hin ofgreidda fjįrhęš meš almennum vöxtum óverštryggšra bankalįna.

Meš hlišsjón af framansögšu mį ljóst vera aš megintilgangur įętlunarinnar er aš fį upplżsingar um raunverulegar eša sennilegar tekjur greišenda nįmslįna. Jafnframt er leitast viš aš įkvarša reglur um hana žannig aš žęr hvorki ógni innheimtuįrangri né hafi ķ för meš sér kostnašarsamar innheimtuašgeršir fyrir sjóšinn. Žaš reynir žvķ ekki į mešalhófsreglu stjórnsżslulaga ķ žessu sambandi.

Įkvęši um tekjuįętlunina ķ śthlutunarreglum sjóšsins er skżrt og hefur ekki komiš til įgreinings um framkvęmd žess. Sambęrileg mįl fį sambęrilega afgreišslu og įkvęšiš samręmist vel jafnręšisreglu stjórnsżslulaga. Į mešalhófsreglu stjórnsżslulaga reynir fyrst žegar greišandi hefur sinnt žeirri skyldu sinni aš koma tekjuupplżsingum til LĶN og sjóšurinn žarf aš taka afstöšu til žess hvort tekjur hans teljast sennilegar, sbr. 10. gr. laga um sjóšinn, eša hvort fullreynt sé aš greišandi hafi lagt fram bestu fįanlegu upplżsingar um tekjurnar, sbr. 11. gr. laga um sjóšinn. Ešli mįls samkvęmt veršur žį aš skoša hvert mįl fyrir sig.“

Meš bréfi, dags. 13. jślķ 2007, gaf ég A kost į aš gera athugasemdir viš svarbréf mįlskotsnefndarinnar og menntamįlarįšuneytisins. Athugasemdir A bįrust mér meš bréfi, dags. 26. jślķ 2007.

IV. Įlit umbošsmanns Alžingis.

1.

Athugun mķn į žessu mįli beinist aš žeirri nišurstöšu mįlskotsnefndar LĶN aš lįnasjóšnum hafi meš vķsan til įkvęšis 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992, um Lįnasjóš ķslenska nįmsmanna, meš sķšari breytingum, veriš heimilt aš krefjast žess af A aš hann afhenti lįnasjóšnum svonefnt „Form 1040“ og „W-2 launamiša“, en annars ljósrit śr vegabréfi sķnu ef hann hefši ekki atvinnuleyfi ķ Bandarķkjunum, og ķ kjölfariš aš įętla honum tekjur žegar hann varš ekki viš žeirri ósk.

Viš žessa athugun mķna hefur ķ meginatrišum reynt į hvort žessi afstaša mįlskotsnefndar LĶN hafi įtt sér fullnęgjandi stoš ķ įkvęši 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992. Ķ kvörtun A er byggt į žvķ aš lįnasjóšnum hafi veriš hvort tveggja óheimilt žar sem hann hafi veriš skattskyldur į Ķslandi į įrinu 2003 og įkvęši 3. mgr. 10. gr. hafi žvķ ekki tekiš til hans.

2.

Af śrskurši mįlskotsnefndar LĶN og skżringum nefndarinnar til mķn veršur rįšiš aš nišurstaša nefndarinnar um aš stjórn LĶN geti įętlaš A tekjur byggist į žvķ aš A hafi hvorki veitt stjórn LĶN né mįlskotsnefndinni skżringar į žvķ hvernig hann hafi séš sér farborša į įrinu 2003 į mešan į dvöl hans ķ Bandarķkjunum stóš. Er žar tekin sś afstaša aš lįnasjóšurinn hafi mįtt óska eftir gögnum frį A og žį mešal annars į žeim forsendum aš „ekki vęri loku fyrir žaš skotiš aš [A] vęri einnig skattskyldur ķ Bandarķkjunum“, sbr. bréf nefndarinnar til mķn frį 9. jślķ 2007. Ķ śrskurši nefndarinnar um žetta atriši segir aš žótt A „hafi skilaš inn skattskżrslu į Ķslandi [leiši] žaš eitt og sér ekki til žess aš fullyrt verši aš hann sé eingöngu skattskyldur hérlendis“. Žį veršur ekki annaš séš af śrskurši nefndarinnar en aš nišurstaša hennar byggist aš žessu leyti į įkvęši 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992, meš sķšari breytingum.

Ljóst er aš įkvöršun lįnasjóšsins um aš įętla tekjur lįnžega hefur samkvęmt 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 žau įhrif aš sś fjįrhęš sem sjóšurinn įętlar meš žessum hętti myndar žį stofn til śtreiknings įrlegrar tekjutengdrar endurgreišslu nįmslįna. Tekjutengda greišslan er önnur af žeim endurgreišslum nįmslįns sem lįnžega ber įrlega aš standa skil į til sjóšsins į grundvelli laganna. Samkvęmt 1. mgr. 8. gr. laganna er endurgreišslan annars vegar fólgin ķ fastri greišslu óhįš tekjum, sem innheimt er į fyrri hluta įrsins, og hins vegar višbótargreišslu sem innheimt er į sķšari hluta įrsins og er hįš tekjum fyrra įrs. Fjįrhęš višbótargreišslunnar mišast samkvęmt 3. mgr. 8. gr. laganna viš „įkvešinn hundrašshluta af tekjustofni įrsins į undan endurgreišsluįri, sbr. 10. gr.“ og er sį hundrašshluti 3,75% viš afborganir af skuldabréfinu. Frį višbótargreišslunni samkvęmt žessari mįlsgrein dregst žó sś fastagreišsla sem męlt er fyrir um ķ 2. mgr. 8. gr.

Žaš leišir af tilvķsun 3. mgr. 8. gr. laga nr. 21/1992 til 10. gr. laganna aš įkvöršun tekjustofns ķ skilningi 3. mgr. 8. gr. fer eftir 10. gr. Hugtakiš tekjustofn er skilgreint ķ 1. mgr. 10. gr. laganna. Žaš įkvęši hljóšar svo:

„Žegar tekjur eru skattskyldar į Ķslandi er meš tekjustofni ķ lögum žessum įtt viš śtsvarsstofn lįnžega aš višbęttum tekjum skv. C-liš 7. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt og eignarskatt. Falli lįnžegi undir skilyrši 62. gr. sömu laga skal viš įkvöršun tekjugrundvallar tekna skv. C-liš 7. gr. laga nr. 90/2003 miša viš 50 hundrašshluta samanlagšra tekna lįnžega og sambśšarašila. Ekki skiptir mįli hvort tekjurnar eru af séreign samkvęmt kaupmįla eša hjśskapareign.“

Samkvęmt framangreindu įkvęši 1. mgr. 10. gr. samanstendur sį tekjustofn sem lagšur skal til grundvallar śtreikningi į endurgreišslum nįmslįna af śtsvarsstofni aš višbęttum tekjum samkvęmt C-liš 7. gr. laga nr. 90/2003. Gera lögin žannig rįš fyrir žvķ aš lįnžegar endurgreiši lįnasjóšinum žannig įrlega visst hlutfall af žeim tekjum sem falla undir skilgreiningu 1. mgr. 10. gr. ķ samręmi viš śtreikningsreglur 8. gr.

Žegar lög nr. 21/1992 voru upphaflega sett var kvešiš į um žaš ķ 3. mgr. 8. gr. laganna aš tekjutengd įrleg višbótargreišsla til afborgunar į nįmslįni skyldi mišast viš „įkvešinn hundrašshluta af śtsvarsstofni“ įrsins į undan endurgreišsluįri. Sagši žar aš hundrašshluti žessi vęri 5% viš afborganir af skuldabréfinu fyrstu fimm įrin en viš nęstu afborganir skyldi hundrašshlutinn nema 7%. Ķ 3. mgr. 10. gr. laganna var jafnframt tekin afstaša til žess hvernig skyldi fara meš endurgreišslu nįmslįna žegar lįnžegi vęri ekki skattskyldur hér į landi en žar sagši svo:

„Sé lįnžegi į endurgreišslutķmanum ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum og eignum skal honum gefinn kostur į aš telja fram tekjur sķnar til Lįnasjóšs og yrši hįmark įrlegrar endurgreišslu įkvešiš ķ samręmi viš žaš. Geri hann žaš ekki eša telja verši framtal hans ósennilegt og ekki unnt aš sannreyna śtsvarsstofn samkvęmt žvķ veršur įrleg endurgreišsla hans įkvešin skv. 1. mgr. 8. gr.“

Įkvęši 1. og 2. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. svörušu efnislega til žeirra įkvęša sem įšur voru ķ sömu mįlslišum 3. mgr. 10. gr. laga nr. 72/1982, um nįmslįn og nįmsstyrki, sem lög nr. 21/1992 leystu af hólmi. Įkvęši 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. fól hins vegar ķ sér breytingu frį žvķ sem męlt hafši veriš fyrir um ķ samsvarandi įkvęši laga nr. 72/1982. Žannig hafši ķ įšurgildandi įkvęši 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. laga nr. 72/1982 veriš gert rįš fyrir žvķ aš stjórn lįnasjóšsins skyldi įętla lįnžega „rķflegan śtsvarsstofn til śtreiknings įrlegrar višbótargreišslu“ ef hann vęri ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum og eignum sķnum og teldi ekki fram tekjur sķnar til sjóšsins žrįtt fyrir aš honum vęri gefinn kostur į žvķ ķ samręmi viš 1. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. Auk žess hafši stjórn sjóšsins sömu įętlunarheimild ef telja yrši framtal slķks lįnžega ósennilegt og ekki vęri hęgt aš sannreyna śtsvarsstofn samkvęmt žvķ.

Žegar litiš er til lokamįlslišar framangreinds įkvęšis 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 ķ žvķ horfi sem žaš var žegar žau lög voru upphaflega sett og žaš įkvęši er boriš saman viš samsvarandi įkvęši laga nr. 72/1982 veršur ekki annaš séš en aš sś sérstaka heimild sem stjórn lįnasjóšsins hafši til aš įętla lįnžegum samkvęmt 3. mgr. 10. gr. laga nr. 72/1982 hafi ekki lengur veriš fyrir hendi eftir gildistöku laga nr. 21/1992.

Meš 7. gr. laga nr. 67/1997, um breyting į lögum nr. 21/1992, um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna, var hins vegar gerš breyting į įkvęšum laga nr. 21/1992 aš žessu leyti og žar sett nżtt įkvęši ķ 3. mgr. 10. gr. Hljóšaši žaš įkvęši žį svo:

„Sé lįnžegi į endurgreišslutķmanum ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum og eignum skal honum gefinn kostur į aš senda sjóšnum stašfestar upplżsingar um tekjur sķnar og yrši hįmark įrlegrar endurgreišslu įkvešiš ķ samręmi viš žaš. Geri hann žaš ekki eša telja veršur upplżsingar hans ósennilegar og ekki unnt aš sannreyna śtsvarsstofn samkvęmt žvķ skal stjórn sjóšsins įętla honum śtsvarsstofn til śtreiknings įrlegrar višbótargreišslu. Komi ķ ljós aš įętlun žessi sé röng eiga įkvęši 2. mgr. viš.“

Meš framangreindu įkvęši 7. gr. laga nr. 67/1997 var leitt ķ lög žaš įkvęši 3. mįlsl. 10. gr. sem ķ gildi var žegar mįlskotsnefnd LĶN kvaš upp śrskurš sinn ķ mįli A. Kemur fram ķ athugasemdum viš įkvęši 7. gr. ķ frumvarpi žvķ er varš aš lögum nr. 67/1997 aš įkvęšiš, sem hafi įšur veriš ķ 3. mgr. 10. gr. laga nr. 72/1982, hafi falliš nišur viš setningu laga nr. 21/1992. Žį segir žar aš samsvarandi įkvęši hafi veriš ķ 35. gr. reglugeršar nr. 210/1993 en naušsynlegt žętti aš hafa žessa heimild ķ lögum. (Alžt. 1996-1997, A-deild, bls. 4648).

Ķ ljósi žeirra breytinga į įkvęši 10. gr. laga nr. 21/1992 sem hér hafa veriš raktar veršur ekki annaš séš en aš ķ athugasemdum viš 7. gr. frumvarps žess er varš aš lögum nr. 67/1997 sé aš žessu leyti skķrskotaš sérstaklega til įętlunarheimildar stjórnar lįnasjóšsins. Af athugasemdunum mį jafnframt rįša žį afstöšu löggjafans aš ekki vęri fullnęgjandi aš um slķka heimild vęri einungis fjallaš ķ almennum stjórnvaldsfyrirmęlum heldur vęri naušsynlegt aš löggjafinn tęki af skariš um hana ķ lögum.

Eins og aš framan er rakiš lśta athugasemdir A viš śrskurš mįlskotsnefndarinnar aš žvķ atriši aš ekki hafi veriš uppfyllt skilyrši 2. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 fyrir žvķ aš óska eftir frekari gögnum frį honum og įętla honum tekjur žar sem hann hafi įtt lögheimili į Ķslandi į žeim tķma er įkvöršun lįnasjóšsins um įętlun tekna hans lżtur aš og af žeim sökum veriš skattskyldur af öllum tekjum sķnum og eignum hér į landi. Fę ég ekki annaš séš en aš athugasemdir A skķrskoti aš žessu leyti til skattskyldu samkvęmt įkvęšum laga nr. 90/2003, um tekjuskatt.

Nśgildandi įkvęši 2. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 gerir samkvęmt oršalagi sķnu ašeins rįš fyrir žvķ aš lįnžega sé gefinn kostur į senda lįnasjóšnum „stašfestar upplżsingar“ um tekjur sķnar ef hann er į endurgreišslutķmanum „ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum“. Žį veršur jafnframt ekki annaš séš af oršalagi 3. mįlsl. sömu greinar en aš heimild stjórnar lįnasjóšsins til aš įętla lįnžega tekjur standi ķ beinu samhengi viš žaš aš hann sé ķ žeirri ašstöšu aš vera „ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum“ og lįnžegi neiti annašhvort aš verša viš beišni sjóšsins um framlagningu frekari upplżsinga eša žį aš hann leggur fram upplżsingar sem stjórn sjóšsins telur ósennilegar. Ég legg įherslu į žaš aš eins og įkvęšiš er sett fram er žaš skilyrši fyrir beitingu žess aš lįnžegi sé „ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum“ auk žess sem fyrir veršur aš liggja aš hann hafi neitaš aš verša viš beišni sjóšsins um framlagningu gagna eša aš sjóšurinn telji žęr upplżsingar sem hann leggur fram ósennilegar. Žaš eitt aš lįnžegi leggi ekki fram gögn sem lįnasjóšurinn bišur hann um nęgir žannig ekki eitt og sér til žess aš heimild lįnasjóšsins verši virk heldur žarf jafnframt aš liggja fyrir aš lįnžegi sé „ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum“.

Ķ samręmi viš framangreint hefur žaš śrslitažżšingu um hvort įętlunarheimild 3. mgr. 10. gr. eigi viš aš afmarka hvaš felst ķ oršunum „skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum“ ķ skilningi 2. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992. Meš öšrum oršum gerir įkvęšiš rįš fyrir žvķ aš heimildin til aš krefja lįnžega um višbótargögn og įętla honum tekjur taki ašeins til žeirra tilvika žar sem lįnžegi er ekki skattskyldur af öllum tekjum sķnum hér į landi. Ķ śrskurši mįlskotsnefndar LķN koma fram sjónarmiš žess efnis aš žaš aš A hafi skilaš inn skattskżrslu hér į landi leiši ekki eitt sér til žess aš „fullyrt verši aš hann sé eingöngu skattskyldur hérlendis“ og aš „ekki vęri loku fyrir žaš skotiš aš hann vęri einnig skattskyldur ķ Bandarķkjunum“, sbr. skżringar nefndarinnar til mķn. Vegna žessa tel ég rétt aš vekja athygli į žvķ aš samkvęmt skżru oršalagi 2. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. tekur įkvęšiš einungis til žeirra tilvika žar sem lįnžegi er „ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum“. Žaš veršur žvķ ekki séš af oršalagi įkvęšisins aš žaš aš lįnžegi kunni aš hafa haft tekjur erlendis geti haft sjįlfstęša žżšingu fyrir beitingu įętlunarheimildar, ef fyrir liggur aš hann er sannanlega „skattskyldur“ af öllum tekjum sķnum hérlendis ķ skilningi įkvęšisins.

Ekki er ķ įkvęšum laga nr. 21/1992 tekin meš beinum hętti afstaša til žess hvenęr lįnžegi er „skattskyldur af öllum tekjum sķnum“ hér į landi. Į hinn bóginn er ekki annaš aš sjį en aš įkvęši 1. mįlsl. 1. mgr. 10. gr. laganna hafi aš geyma lżsingu į žvķ hvenęr tekjur eru „skattskyldar“ ķ skilningi laganna en žar segir aš žegar „tekjur eru skattskyldar į Ķslandi“ žį sé „meš tekjustofni ķ [lögunum] įtt viš śtsvarsstofn lįnžega aš višbęttum tekjum skv. C-liš 7. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt og eignarskatt“. Veršur ekki annaš rįšiš af žessu oršalagi 1. mįlsl. 1. mgr. 10. gr. en aš įkvöršun tekjutengdrar endurgreišslu nįmslįna standi ķ efnislegu samhengi viš skyldu lįnžega til greišslu śtsvars og tekjuskatts samkvęmt tilteknum įkvęšum laga nr. 90/2003, enda myndar śtsvarsstofn žann tekjustofn sem lagšur er til grundvallar śtreikningi įrlegrar tekjutengdrar endurgreišslu, aš višbęttum žeim tekjum sem taldar eru ķ C-liš 7. gr. laga nr. 90/2003. Ķ ljósi žessa tel ég aš ganga verši śt frį žvķ viš afmörkun į žvķ hvort lįnžegi teljist „ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum og eignum“ ķ skilningi 2. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992, aš sś skattskylda sem žar er lżst svari til žeirrar lżsingar sem fram kemur ķ texta 1. mįlsl. 1. mgr. 10. gr. sömu laga, um hvenęr „tekjur eru skattskyldar į Ķslandi“.

3.

Af įkvęši 1. mįlsl. 1. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 veršur rįšiš aš žaš hvort „tekjur eru skattskyldar į Ķslandi“ samkvęmt įkvęšinu ręšst af žvķ hvort tekjur lįnžega falli undir śtsvarsstofn lįnžega aš višbęttum tekjum skv. C-liš 7. gr. laga nr. 90/2003.

Um greišslu śtsvars er fjallaš ķ IV. kafla laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga. Samkvęmt 1. mgr. 21. gr. žeirra laga er stofn til įlagningar śtsvars hinn sami og tekjuskattsstofn, sbr. 1. og 3. tölul. 61. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt. Auk žess segir ķ 2. mgr. 22. gr. aš įkvęši 61.-64. gr. laga nr. 90/2003 skuli gilda um įkvöršun śtsvarsstofns eftir žvķ sem viš getur įtt. Skattstjórum er fališ ķ 1. mgr. 22. gr. laganna aš annast įlagningu śtsvars og segir žar jafnframt aš įkvęši VIII.–XIV. kafla laga nr. 90/2003 gildi um śtsvar eftir žvķ sem viš į nema öšruvķsi sé įkvešiš ķ lögum nr. 4/1995.

Eins og framangreint įkvęši 1. mgr. 21. gr. laga nr. 4/1995 ber meš sér er stofn einstaklinga til greišslu śtsvars sį sami og löggjafinn hefur lagt til grundvallar įkvöršun tekjuskatts einstaklinga samkvęmt 1. og 3. tölul. 61. gr. laga nr. 90/2003. Žannig er ķ 1. tölul. 61. gr. sķšastnefndu laganna męlt fyrir um aš tekjuskattstofn manna, sem ekki hafa meš höndum atvinnurekstur eša sjįlfstęša starfsemi, teljist tekjur skv. II. kafla, eftir žvķ sem viš į, aš teknu tilliti til žess frįdrįttar sem slķkum ašilum vęri heimilašur skv. 30. gr. laganna. Um tekjuskattstofn einstaklinga sem hafa meš höndum sjįlfstęšan atvinnurekstur er sķšan fjallaš ķ 3. tölul. 1. mgr. 61. gr. Af žessari skilgreiningu į śtsvarsstofni og af skķrskotun 1. mgr. 22. gr. laga nr. 4/1995 til VII.–XIV. kafla laga nr. 90/2003 veršur jafnframt rįšiš aš įkvöršun śtsvarsstofns ręšst af žvķ hvaša afstöšu skattstjórar taka til framtals skattžegns. Bendi ég ķ žessu sambandi į aš ķ įkvęšum VIII. og IX. kafla laga nr. 90/2003 er gengiš śt frį žvķ aš įkvöršunarvald um įlagningu skatta ķ höndum skattstjóra, sbr. 1. mgr. 85. gr. og 1. mįlsl. 1. mgr. 95. gr. laganna.

Efnisįkvęši laga nr. 4/1995 fara ekki einungis saman viš įkvęši laga nr. 90/2003 aš žvķ er lżtur aš įkvöršun žess hver stofn til greišslu śtsvars į aš vera heldur er skylda til greišslu śtsvars žar afmörkuš į sama hįtt og almenn skylda til greišslu tekjuskatts hér į landi. Žannig segir ķ 1. mgr. 19. gr. laga nr. 4/1995 aš žeir menn sem skattskyldir eru samkvęmt įkvęšum I. kafla laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, skuli greiša śtsvar af tekjum sķnum til sveitarfélags eftir žvķ sem nįnar er kvešiš į um ķ lögunum. Sį kafli laga nr. 90/2003 sem 1. mgr. 19. gr. vķsar aš žessu leyti til fjallar efnislega um hvaša ašilar teljist skattskyldir hér į landi ķ skilningi laganna. Um skattskyldu einstaklinga er fjallaš sérstaklega ķ 1. gr. laganna. Žaš įkvęši hljóšar svo:

„Skylda til aš greiša tekjuskatt af öllum tekjum sķnum, hvar sem žeirra er aflaš hvķlir į žessum mönnum:

1. Žeim sem heimilisfastir eru hér į landi.

2. Žeim sem heimilisfastir hafa veriš hér į landi en flutt śr landi og fellt hafa nišur heimilisfesti sitt hér, nema žeir sanni aš žeir séu skattskyldir ķ öšru rķki į sama hįtt og menn heimilisfastir žar og hafi fullnęgt žeim skattskyldum sķnum. Skattskylda žessi gildir žó ašeins ķ žrjś įr frį nęstu įramótum eftir brottflutningsdag.

3. Žeim sem dvelja hér į landi lengur en samtals 183 daga į sérhverju 12 mįnaša tķmabili, žar meš talin ešlileg fjarvera héšan af landi vegna orlofs og žess hįttar.

4. Žeim sem eigi falla undir įkvęši 1.–3. tölul. žessarar greinar en starfa samtals lengur en 183 daga į sérhverju 12 mįnaša tķmabili, žar meš talin ešlileg fjarvera frį starfi vegna orlofs og žess hįttar, um borš ķ loftfari eša skipi sem skrįš er hér į landi.

Rķkisskattstjóri hefur śrskuršarvald um hverjir skuli teljast heimilisfastir hér į landi samkvęmt žessari grein. Viš įkvöršun į heimilisfesti skal mišaš viš reglur laga um lögheimili, eftir žvķ sem viš į. Śrskurši rķkisskattstjóra mį skjóta til dómstóla aš stefndum rķkisskattstjóra vegna fjįrmįlarįšherra.“

Framangreint įkvęši 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003 gerir rįš fyrir žvķ aš falli einstaklingur undir eitthvert žeirra skilyrša sem talin eru ķ 1.-4. tölul. įkvęšisins žį beri hann jafnframt ótakmarkaša skattskyldu hérlendis meš žeim hętti aš honum ber žį skylda til aš greiša tekjuskatt hér „af öllum tekjum sķnum, hvar sem žeirra er aflaš“ ķ skilningi 1. mgr. 1.gr. Ķ ljósi žess efnislega samhengis sem gengiš er śt frį aš sé į milli įkvöršunar śtsvars og įkvöršunar tekjuskatts samkvęmt lögum nr. 90/2003, og žį sér ķ lagi žeirrar beinu tilvķsunar sem įkvęši 1. mgr. 19. gr. laga nr. 4/1995 hefur aš geyma til I. kafla laga nr. 90/2003 og žar meš įkvęšis 1. gr. laganna um afmörkun žess hvenęr menn teljist skattskyldir af „öllum tekjum sķnum“ hér į landi, er aš mķnum dómi ekki unnt aš įlykta į annan veg en žann aš almenn skylda manna til greišslu śtsvars rįšist jafnframt af žvķ hvort žeir falli undir efnisleg skilyrši 1. gr. laga nr. 90/2003.

Ljóst er aš meš žeirri skilgreiningu sem lögš er til grundvallar ķ 1. mįlsl. 1. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 aš „žegar tekjur eru skattskyldar į Ķslandi“ sé meš tekjustofni ķ lögunum įtt viš śtsvarsstofn aš višbęttum tekjum skv. C-liš 7. gr. laga nr. 90/2003 žį hefur löggjafinn tekiš žį afstöšu aš afmörkun žess hvenęr tekjur eru skattskyldar į Ķslandi ķ skilningi laga nr. 21/1992 rįšist af žeirri efnislegu afmörkun skattskyldu sem fram kemur ķ lögum nr. 4/1995 og lögum nr. 90/2003. Eins og įšur er lżst tel ég aš ganga verši śt frį žvķ aš skżra verši oršalagiš „skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum og eignum“ ķ 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. til samręmis viš skilgreiningu 1. mįlsl. 1. mgr. 10. gr. į žvķ hvenęr tekjur eru skattskyldar į Ķslandi. Meš hlišsjón af žvķ hvernig efni 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. veršur afmarkaš samkvęmt framangreindu leišir žaš af įkvęšinu aš Lįnasjóšur ķslenskra nįmsmanna og mįlskotsnefndin verša viš įkvöršun um hvort lįnžegi teljist „ekki skattskyldur af öllum tekjum hér landi“ ķ skilningi fyrrnefnds 3. mįlsl. aš kanna hvort skattyfirvöld hafi viš įkvaršanir sķnar um tekjuskatt og śtsvar lįnžega komist aš žeirri nišurstöšu aš hann beri ótakmarkaša skattskyldu hér į landi samkvęmt 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003 og sé žar meš skattskyldur hér į landi af öllum tekjum sķnum. Falli lįnžegi undir framangreint įkvęši 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003 leišir žaš óhjįkvęmilega til žess aš įkvęši 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. tekur ekki til hans.

Ķ skżringum mįlskotsnefndar LĶN til mķn segir sem fyrr greinir aš „ekki [sé] loku fyrir žaš skotiš aš [A hafi veriš] einnig skattskyldur ķ Bandarķkjunum“, sbr. bréf nefndarinnar til mķn frį 9. jślķ 2007. Žį kemur fram ķ śrskurši nefndarinnar aš žótt A „hafi skilaš inn skattskżrslu į Ķslandi [leiši] žaš eitt og sér ekki til žess aš fullyrt verši aš hann sé eingöngu skattskyldur hérlendis“. Vegna žessara sjónarmiša nefndarinnar tel ég rétt aš leggja į žaš įherslu aš framangreind afmörkun į inntaki 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. ręšst eingöngu af žvķ hvort lįnžegi beri į grundvelli 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003 skattskyldu af öllum tekjum sķnum hér į landi. Hafi lįnasjóšurinn og eftir atvikum mįlskotsnefndin aflaš sér upplżsinga um aš lįnžegi beri skattskyldu hér į landi į grundvelli 1. mgr. 1. gr. ętti žvķ alla jafna aš liggja fyrir aš heimildir 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. eigi žį ekki viš ķ mįli lįnžega. Aš sama skapi ętti aš liggja ljóst fyrir aš skilyršin fyrir beitingu heimilda įkvęšisins séu uppfyllt ef fyrir liggur aš lįnžegi falli utan įkvęšis 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003.

Ég fę ekki betur séš en aš framangreind nišurstaša sé ķ samręmi viš žaš beina efnislega samhengi sem löggjafinn hefur gert rįš fyrir aš sé almennt į milli įkvöršunar įrlegrar endurgreišslu nįmslįna og įkvöršunar žess hvaš teljast skattskyldar tekjur samkvęmt įkvöršun skattyfirvalda. Af efni įkvęšanna og žeim innbyršis tengslum sem žar er gert rįš fyrir milli įkvaršana skattyfirvalda og śtreiknings įrlegrar endurgreišslu aš žessu leyti veršur ekki annaš séš en aš žessari tilhögun hafi veriš ętlaš aš tryggja skilvirkari stjórnsżslu Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna viš innheimtu nįmslįna. Sjóšurinn žyrfti žį ekki aš kanna sjįlfstętt hverjar tekjur lįnžega vęru heldur gęti hann reitt sig į upplżsingar skattyfirvalda um žetta og žar meš einnig hvort um fulla og ótakmarkaša skattskyldu hér į landi vęri aš ręša. Ķ tengslum viš žetta markmiš er skattstjórum ķ 4. mgr. 14. gr. laga nr. 21/1992 gert skylt aš lįta lįnasjóšinum ķ té upplżsingar sem naušsynlegar eru viš framkvęmd laganna. Ég vek athygli į žvķ aš žaš er jafnframt gengiš śt frį nįnu samhengi įkvöršunar um įrlega endurgreišslu og skattįkvöršunar ķ öšrum įkvęšum laga nr. 21/1992, sbr. t.d. 5. mgr. 11. gr. laganna žar sem segir aš tekjutengd endurgreišsla nįmslįns geti hękkaš ķ kjölfar endurskattlagningar lįnžega. Žį hefur löggjafinn įkvešiš aš setja sérstakan fyrirvara ķ 2. mgr. 10. gr. laganna um hvernig skuli fara meš įkvöršun endurgreišslu nįmslįns ef breyting veršur į skattalögum žannig aš veruleg breyting verši į žvķ sem nś telst tekjustofn ķ lögunum. Skal įrleg višbótargreišsla samkvęmt 8. gr. žį reiknuš af stofni sem nefnd žriggja manna įkvešur.

4.

Ótvķrętt er aš įkvaršanir um endurgreišslu nįmslįna sem teknar eru į grundvelli žeirra sérstöku lagaheimilda sem taldar eru ķ lögum nr. 21/1992 falla undir įkvaršanir um rétt eša skyldu ķ skilningi 1. mgr. 2. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993. Mįlsmešferšarreglur žeirra laga gilda žvķ alla jafna um įkvaršanir Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna, aš svo miklu leyti sem lög nr. 21/1992 męla ekki fyrir um strangari mįlsmešferšarreglur, sbr. 2. mgr. 2. gr. stjórnsżslulaga, eša löggjafinn hefur ekki meš įkvęšum yngri laga skżrlega įkvešiš aš vikiš skuli frį lįgmarksreglum stjórnsżslulaga, sbr. įlit umbošsmanns Alžingis frį 13. febrśar 1998 ķ mįli nr. 1820/1996 og įlit mitt frį 31. desember 2003 ķ mįli nr. 3712/2003.

Af žessu leišir aš Lįnasjóšur ķslenskra nįmsmanna og mįlskotsnefnd sś sem starfar samkvęmt 5. gr. a eru ķ störfum sķnum bundin af 10. gr. stjórnsżslulaga, sbr. 1. mgr. 30. gr. sömu laga, en įkvęšiš leggur stjórnvöldum žį skyldu į heršar aš sjį til žess aš mįl séu nęgilega upplżst įšur en įkvöršun er tekin. Ķ reglunni felst ekki aš stjórnvöld verši ętķš sjįlf aš afla allra upplżsinga. Žannig er almennt gengiš śt frį žvķ aš žegar mįl hefst aš frumkvęši stjórnvalds hafi stjórnvöld takmarkaš svigrśm į grundvelli 10. gr. stjórnsżslulaga til žess aš leggja skyldu į ašila til žess aš afla gagna og veita upplżsingar.

Öšru mįli gegnir hins vegar žegar lagareglur kveša sérstaklega į um tiltekna upplżsingaskyldu ašila stjórnsżslumįls gagnvart stjórnvöldum. Aš baki slķkum reglum bżr oftast nęr sś afstaša löggjafans aš slķk upplżsingaskylda sé naušsynleg til žess aš stjórnvöld geti rękt meš skilvirkum hętti žau verkefni sem löggjafinn hefur fališ žeim. Ķ samręmi viš markmiš lagaįkvęša um slķka upplżsingaskyldu hefur veriš lagt til grundvallar aš stjórnvöldum sé heimilt aš skżra žaš ašila ķ óhag ef hann hefur ekki sinnt lögbundinni upplżsingaskyldu sinni. Žį kann löggjafinn ķ żmsum tilvikum aš setja samhliša įkvęšum um upplżsingaskyldu reglur sem kveša į um aš stjórnvöldum sé heimilt aš beita įkvešnum sönnunarreglum ef upplżsingaskyldan hefur veriš vanrękt, sjį hér til hlišsjónar Hans Gammeltoft-Hansen o.fl.: Forvaltningsret, Kaupmannahöfn 2002, bls. 481. Aš baki slķkum įkvęšum liggur oft į tķšum sś afstaša löggjafans aš sérstaka naušsyn beri til aš stušla aš skilvirkri stjórnsżslu įkvešinna verkefna vegna žeirra almannahagsmuna sem ķ hśfi eru.

Žegar litiš er til įkvęša laga nr. 21/1992, sbr. žęr breytingar sem geršar voru į įkvęšinu meš lögum nr. 67/1997, fę ég ekki betur séš en aš framangreindum sjónarmišum um upplżsingaskyldu ašila mįls og heimildir til aš beita sönnunarreglum ef hann veršur ekki viš slķkri skyldu sé aš finna ķ 3. mgr. 10. gr. laganna. Žaš įkvęši hljóšar nś svo ķ heild sinni:

„Sé lįnžega įętlašur skattstofn skal miša viš hann. Sé lįnžegi į endurgreišslutķmanum ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum og eignum skal honum gefinn kostur į aš senda sjóšnum stašfestar upplżsingar um tekjur sķnar og skal įrleg višbótargreišsla įkvešin ķ samręmi viš žaš. Geri hann žaš ekki eša telja veršur upplżsingar hans ósennilegar og ekki unnt aš sannreyna tekjustofn samkvęmt žvķ skal stjórn sjóšsins įętla honum tekjustofn til śtreiknings įrlegrar višbótargreišslu.“

Ljóst er aš lįnasjóšurinn hefur samkvęmt ofangreindum 2. og 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992, heimild til žess aš óska eftir žvķ aš lįnžegi sendi sjóšnum stašfestar upplżsingar um tekjur sķnar til sjóšsins, og getur įętlaš honum tekjur verši hann ekki viš slķkri beišni. Af oršalagi įkvęšisins veršur hins vegar rįšiš aš framangreind heimild lįnasjóšsins til žess aš óska eftir višbótargögnum frį lįnžega og įętla honum tekjur sé jafnframt hįš žvķ skilyrši aš viškomandi lįnžegi sé „į endurgreišslutķmanum ekki skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum og eignum“.

Viš afmörkun į žeim heimildum sem fólgnar eru ķ 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. veršur aš hafa ķ huga aš įkvęšiš er, rétt eins og ašrar heimildir stjórnvalda til aš beita sönnunarreglum, sérstaks ešlis aš žvķ leyti aš žaš veitir Lįnasjóši ķslenskra nįmsmanna heimild til žess aš įkveša meš einhliša hętti žęr forsendur sem lagšar eru til grundvallar viš įkvöršun um endurgreišslu lįnžega į nįmslįnum žar sem upplżsingar um raunverulegar tekjur liggja ekki fyrir. Įkvęšiš felur žannig ķ sér frįvik frį žeirri almennu reglu stjórnsżsluréttarins aš stjórnvöld skuli einungis taka įkvaršanir į grundvelli žeirri atvika sem žau hafa sannreynt aš séu fyrir hendi, sbr. 10. gr. stjórnsżslulaga. Žegar žetta sérstaka ešli heimildar 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 er haft ķ huga og žaš hversu ķžyngjandi įhrif beiting hennar kann aš hafa į ašstęšur lįnžega veršur aš leggja til grundvallar aš lįnasjóšinum beri almennt aš beita henni af varfęrni, sjį hér til hlišsjónar įlit mitt frį 13. jślķ 2007 ķ mįli nr. 4617/2005. Ķ ljósi lögmętisreglu stjórnsżsluréttarins veršur enn fremur aš ganga śt frį žvķ aš heimildinni verši ekki beitt nema žaš liggi fyrir aš žau lögbundnu skilyrši sem įkvęšiš setur fyrir henni séu uppfyllt.

Meš hlišsjón af framangreindu og af efni kvörtunar A hef ég įkvešiš aš beina sjónum mķnum sérstaklega aš žvķ atriši hvort uppfyllt hafi veriš žaš efnislega skilyrši fyrir beitingu 2. og 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 aš ķ mįli A aš hann hafi sem lįnžegi į „endurgreišslutķmanum ekki [veriš] skattskyldur į Ķslandi af öllum tekjum sķnum og eignum“.

5.

Eins og framar er rakiš er žaš forsenda fyrir žvķ aš lįnasjóšurinn beiti žeim heimildum sem fólgnar eru ķ įkvęši 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. aš fyrir liggi aš skattyfirvöld hafi afmarkaš skattskyldu lįnžega hér į landi samkvęmt lögum nr. 90/2003 og lögum nr. 4/1995 į žann hįtt aš hann falli utan žeirrar ótakmörkušu skattskyldu af öllum tekjum sķnum hér į landi sem lżst er ķ 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003. Žaš leišir žvķ af efni 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 og rannsóknarskyldu lįnasjóšsins samkvęmt 10. gr. stjórnsżslulaga aš lįnasjóšinum bar, įšur en įkvešiš var aš beita heimild 3. mįlsl. 3. mgr. 10. gr. ķ mįli A, aš afla žeirra upplżsinga sem naušsynlegar voru til žess aš sjóšurinn gęti tekiš afstöšu til žess hvort A félli undir įkvęšiš.

Ég hef kynnt mér žau gögn sem lįgu til grundvallar śrskurši mįlskotsnefndar LĶN frį 6. febrśar 2007, en žau gögn bįrust mér meš bréfi mįlskotsnefndarinnar 9. maķ 2007. Ég tel ekki žörf į aš rekja hér aftur sérstaklega žau bréfaskipti sem gengu į milli A og lįnasjóšsins į įrinu 2004, enda er gerš grein fyrir žeim ķ kafla II hér aš framan. Ég vek žó athygli į aš ķ žeim samskiptum er af hįlfu A ķtrekaš haldiš fram aš hann hafi į žeim tķma sem įętlun lįnasjóšsins laut aš veriš meš lögheimili į Ķslandi og veriš skattskyldur hér į landi af öllum tekjum sķnum og eignum, sbr. tölvubréf A til sjóšsins frį 18. september og 18. nóvember 2004. Lżsir A enn fremur sömu afstöšu ķ bréfi sķnu til mįlskotsnefndar LĶN 1. jśnķ 2006 en meš bréfi sķnu lagši hann fram afrit af skattframtali sķnu fyrir tekjuįriš 2003, auk bśsetuvottoršs frį Hagstofu Ķslands og yfirlżsingar frį móšur sinni.

Ekki veršur rįšiš af skattframtali A hvort hann hafi boriš ótakmarkaša skattskyldu hér į landi įriš 2003 ķ skilningi 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003. Į framtalinu, sem undirritaš er af móšur hans fyrir hans hönd, er aš vķsu fęrt undir liš 2.1., žar sem uppgefnar tekjur A eru skrįšar sem engar, „Dvelur ķ Bandarķkjunum“. Ķ yfirlżsingu móšur A sem fylgdi bréfi A til mįlskotsnefndarinnar og er dagsett 16. maķ 2006 segir hins vegar aš „mistök [hafi veriš] gerš viš śtfyllingu“ framtalsins og aš „dvelur ķ Bandarķkjunum“ hafi eingöngu veriš skrifaš til śtskżringar į žvķ hvers vegna framtališ hefši veriš fyllt śt fyrir hans hönd.

Hvaš sem lķšur žvķ oršalagi sem višhaft er į skattframtali A aš žessu leyti žį tel ég žaš eitt og sér ekki geta oršiš tilefni neinnar įlyktunar um žaš hvort A hafi talist bera ótakmarkaša skattskyldu hér į landi ķ skilningi 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003, enda veršur ekkert af žvķ rįšiš hvort dvöl A hafi veriš žess ešlis aš žau tengsl sem 1. mgr. 1. gr. gerir rįš fyrir aš einstaklingur hafi viš Ķsland til aš bera hér ótakmarkaša skattskyldu hafi žar meš veriš rofin. Žį veršur ekkert rįšiš af skattframtalinu né neinum öšrum gögnum mįlsins hver afstaša skattyfirvalda hafi veriš til skattskyldu A.

Meš hlišsjón af framangreindu og žeim gögnum sem fyrir mig hafa veriš lögš fę ég ekki séš aš Lįnasjóšur ķslenskra nįmsmanna né mįlskotsnefndin hafi gert nokkurn reka aš žvķ aš kanna efnislega hvort žau lögbundnu skilyrši sem sett eru fyrir beitingu heimilda ķ 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 ķ 2. mįlsl. 3. mgr. um skattskyldu lįnžega hafi veriš uppfyllt įšur en įkvöršun var tekin ķ mįlinu. Var žó fullt tilefni til žessa, enda hafši A hreyft mótmęlum viš beitingu heimilda 3. mgr. 10. gr. allt frį upphafi mįlsins, auk žess sem fram kom ķ bśsetuvottorši hans sem mįlskotsnefndin hafši undir höndum aš hann hefši įtt lögheimili hér į landi samfellt frį įrinu 1991. Ég įrétta jafnframt aš ķ ljósi žeirra innbyršis tengsla 1. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 og laga nr. 90/2003, sbr. einnig lög nr. 4/1995, sem rakin eru hér aš framan, ręšst žaš hvort lįnžegi beri skattskyldu meš žeim hętti sem lżst er ķ 1. mgr. 10. gr. laga nr. efnislega af žvķ hvort rķkisskattstjóri hafi lagt til grundvallar aš viškomandi beri ótakmarkaša skattskyldu ķ skilningi 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003, en ķ 2. mgr. 1. gr. er rķkisskattstjóra fališ śrskuršarvald um žetta atriši. Er ekki annaš aš sjį en aš įkvöršun löggjafans um aš fela skattyfirvöldum žennan žįtt stjórnsżslu lįnasjóšsins hafi aš žessu leyti helgast af almennum sjónarmišum um hlutverkabundin valdmörk stjórnvalda, žegar einu stjórnvaldi er fališ aš leysa śr afmörkušum žįttum ķ verkefnum annars vegna žess aš löggjafinn hefur tališ žaš betur til žess falliš meš tilliti til žeirrar sérfręšižekkingar og reynslu sem žaš og starfsmenn žess bśa yfir. (Sjį hér til hlišsjónar Pįl Hreinsson: Valdmörk stjórnvalda. Tķmarit lögfręšinga 4. hefti 2005, bls. 455.)

Ég tel aš mįlsmešferš lįnasjóšsins og mįlskotsnefndarinnar hafi aš žessu leyti ekki samrżmst žeim kröfum sem geršar eru til rannsóknar stjórnvalda samkvęmt 10. gr. stjórnsżslulaga. Er žaš žvķ nišurstaša mķn aš śrskuršur mįlskotsnefndarinnar frį 6. febrśar 2007, žar sem stašfest var įkvöršun stjórnar lįnasjóšsins frį 13. desember 2004, hafi veriš haldinn annmarka aš žessu leyti.

V. Nišurstaša.

Samkvęmt framangreindu er žaš nišurstaša mķn aš mįlskotsnefnd LĶN hafi ekki kannaš efnislega hvort skilyrši fyrir beitingu 3. mgr. 10. gr. laga nr. 21/1992 voru uppfyllt įšur en hśn stašfesti įkvöršun stjórnar lįnasjóšsins um aš unnt vęri aš beita įkvęšinu ķ mįli A. Tel ég aš śrskuršur nefndarinnar hafi aš žessu leyti ekki veriš ķ samręmi viš 10. gr. stjórnsżslulaga og beini ég žvķ žeim tilmęlum til nefndarinnar aš hśn taki mįl A til nżrrar mešferšar, komi fram ósk frį honum um slķkt, og leysi žį śr žvķ ķ samręmi viš žau sjónarmiš sem rakin eru ķ žessu įliti.

Ég tel rétt aš vekja athygli į žvķ aš žetta er ķ annaš sinn sem ég geri athugasemdir viš mešferš nefndarinnar į žessu sama mįli A meš žeim hętti aš ég tel naušsynlegt aš nefndin taki mįl hans til nżrrar mešferšar. Žessi mįl og fleiri sem ég hef haft til athugunar um śrlausnir nefndarinnar eru mér tilefni til žess aš vekja athygli nefndarinnar į naušsyn žess aš hśn hugi betur aš starfshįttum sķnum, sérstaklega žegar fyrir nefndinni liggur aš leysa śr stjórnsżslukęrum žeirra sem bera mįl sķn undir nefndina.