|
|
Stjórnun fiskveiša. Undanžįgur frį skilyrši um haffęrisskķrteini. Jafnręšisregla.
(Mįl nr. 622/1992)
Mįli lokiš meš įliti, dags. 5. október 1993.
A taldi aš sjįvarśtvegsrįšuneytiš og Siglingamįlastofnun rķkisins hefšu brotiš į sér, er bįti hans R var synjaš um veišileyfi į žeim grundvelli aš bįturinn hefši ekki haft haffęrisskķrteini 18. įgśst 1990 eins og įskiliš var um nżja bįta undir 6 brl. samkvęmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/1990 um stjórn fiskveiša. Byggši A į žvķ, aš brotiš hefši veriš gegn jafnręšisreglu viš veitingu veišileyfa, žar sem ašrir bįtar, sambęrilegir viš R, hefšu fengiš veišileyfi, įn žess aš žeir hefšu fengiš haffęrisskķrteini fyrir tilskilinn tķma. Fram kom aš allmargir nżsmķšašir bįtar höfšu ekki fengiš fullnašarśttekt Siglingamįlastofnunar og haffęrisskķrteini fyrir 18. įgśst 1990. Į grundvelli umsagnar frį Siglingamįlastofnun fjallaši sjįvarśtvegsrįšuneytiš sérstaklega um mįlefni 21 bįts. Gerši rįšuneytiš greinarmun į fjórum flokkum žessara bįta: A. bįtar, sem voru fullsmķšašir og skošašir fyrir 18. įgśst, en ekki hafši unnist tķmi til aš yfirfara gögn um lokaśttekt og stöšugleika fyrir greint tķmamark; B. bįtar, sem voru fullsmķšašir og skošašir fyrir greint tķmamark, en öryggisbśnašur ekki kominn um borš; C. bįtar sem ekki voru fullsmķšašir fyrir 18. įgśst og lokaskošun hafši ekki fariš fram og loks D. bįtar sem ekki voru fullsmķšašir fyrir 18. įgśst, stęrri en 6 brl. og höfšu ekki sérstakt smķšaleyfi. Var bįtum ķ flokki A og B veitt veišileyfi til jafns viš žį bįta sem veišileyfi hlutu fyrir 18. įgśst 1990. Bįtur A, R, var settur ķ flokk C. Umbošsmašur tók fram aš meš žessari įkvöršun hefši sjįvarśtvegsrįšuneytiš skżrt rśmt skilyrši 5. gr. laga nr. 38/1990. Gerši umbošsmašur ekki athugasemdir viš žį lögskżringu, en samkvęmt žeim upplżsingum sem lįgu fyrir umbošsmanni um įstand bįta, sem skipaš var ķ B-flokk, var žaš nišurstaša hans aš reglna um jafnręši og samręmi ķ įkvöršunum hefši ekki veriš gętt er synjaš var um veišileyfi fyrir R. Virtist vafasamt aš frįgangi bįta ķ B-flokki hefši veriš lengra komiš en R hinn 18. įgśst 1990, žegar lagšar voru til grundvallar upphaflegar skošunarskżrslur Siglingamįlastofnunar um bįtana. Yrši žvķ rįšiš, aš ófullkomnar upplżsingar hefšu veriš lagšar til grundvallar įkvöršun rįšuneytisins. Męltist umbošsmašur til žess, aš sjįvarśtvegsrįšuneytiš tęki til athugunar į nż hvort veita ętti A leyfi til veiša fyrir R į grundvelli lokamįlslišar 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/1990.
I. Kvörtun.
Hinn 26. jśnķ 1992 leitaši til mķn A, og kvartaši yfir žvķ aš samgöngurįšuneytiš og Siglingamįlastofnun rķkisins hefšu synjaš vélbįti hans R um haffęrisskķrteini 18. įgśst 1990. Hefši žessi nišurstaša leitt til žess, aš sjįvarśtvegsrįšuneytiš gerši žaš aš skilyrši fyrir veitingu veišileyfis, į įrinu 1990, aš sambęrilegur bįtur hyrfi śr rekstri. Ķ kvörtun sinni heldur A žvķ fram, aš meš afgreišslu samgöngurįšuneytisins og Siglingamįlastofnunar rķkisins hafi veriš brotinn į honum réttur, žar sem sambęrilegir bįtar, sem ekki voru fullbśnir 18. įgśst 1990, hafi fengiš haffęrisskķrteini til skamms tķma og žar meš veriš veittur frestur til žess aš ljśka frįgangi žeirra.
Kvörtun A beinist ennfremur aš žeirri įkvöršun sjįvarśtvegsrįšuneytisins, aš synja umsókn hans um veišileyfi fyrir R. Telur hann, aš bįtar, sambęrilegir viš R, hafi į grundvelli laga nr. 38/1990 um stjórn fiskveiša fengiš veišileyfi, įn žess aš sambęrilegir bįtar hafi horfiš śr rekstri ķ žeirra staš, žó svo aš žeir hafi ekki haft haffęrisskķrteini 18. įgśst 1990. Til samanburšar bendir A sérstaklega į bįtana L, S og Ž auk bįtanna E, R og K.
II. Mįlavextir.
Samkvęmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/1990 skyldi gefa nżjum bįtum undir 6 brl. kost į veišileyfi, ef smķši žeirra hefši hafist fyrir gildistöku laganna, ž.e. 18. maķ 1990, og haffęrisskķrteini veriš gefiš śt innan žriggja mįnaša frį žeim tķma, ž.e. fyrir 18. įgśst 1990.
Bįtinn R, 5,72 brl. aš stęrš, eignašist A meš afsali 21. desember 1989. Meš skriflegri beišni 21. maķ 1990 var óskaš eftir skrįningu bįtsins į ašalskipaskrį. Samkvęmt skošunarskżrslu Siglingamįlastofnunar rķkisins var R skošaš 18. įgśst 1990. Siglingamįlastofnun rķkisins tilkynnti A 24. įgśst 1990, aš ekki hefši veriš tališ fęrt aš gefa śt haffęrisskķrteini fyrir bįtinn 18. įgśst 1990, "... ķ ljósi žess aš vélbśnašur var ekki aš öllu leyti fullfrįgenginn og nokkrir hlutir ķ öryggisbśnaši ófįanlegir og žeir ekki um borš". Haffęrisskķrteini fyrir R var sķšan gefiš śt 16. október 1990 meš gildistķma til 1. desember 1990. Samkvęmt gögnum mįlsins leitaši A til sjįvarśtvegsrįšuneytisins og óskaši eftir žvķ, aš litiš yrši til sérstakra ašstęšna hans į framangreindum tķma. Ķ bréfi A til rįšuneytisins 24. įgśst 1990 segir:
"Mešfylgjandi vottorš sanna žį stašreynd aš ég gat ekki fullklįraš bįt minn [R] į tķmabilinu 18. maķ til 18. įgśst.
Ég pantaši vél ķ bįtinn 12. maķ en vegna sumarleyfa kom hśn ekki ķ mķnar hendur fyrr en 13. įgśst. Žį kom ķ ljós aš vegna mistaka hafši skrśfubśnašur oršiš eftir śti. Skrśfubśnašurinn kom ķ mķnar hendur föstudaginn 24. įgśst. Vöntun į raflagnaefni tafši mig ķ 3 vikur, sinaskeišabólga af völdum of mikillar vinnu tafši mig ķ 5 daga."
Meš bréfi sjįvarśtvegsrįšuneytisins 19. febrśar 1991 var A tilkynnt, aš bįti hans yrši veitt veišileyfi meš žvķ skilyrši, aš śreltur yrši bįtur er vęri sambęrilegur bįti hans og haft hefši haffęrisskķrteini eftir 15. maķ 1990.
III.
Ķ bréfi til A 18. nóvember 1991, gerši ég honum grein fyrir athugunum mķnum ķ tilefni af kvörtun hans yfir žeirri įkvöršun sjįvarśtvegsrįšuneytisins, aš setja žaš skilyrši fyrir veitingu veišileyfis fyrir R, aš śreltur yrši bįtur meš haffęrisskķrteini. Viš žį athugun mķna hafši mér borist bréf sjįvarśtvegsrįšuneytisins frį 21. jśnķ 1991. Žar sagši mešal annars:
"Samkvęmt upplżsingum Siglingamįlastofnunar rķkisins fékk vélbįturinn [R] ekki śtgefiš haffęrisskķrteini fyrr en 16. 10. 1990 [...] og uppfyllti žvķ ekki skilyrši įšurgreindra įkvęša laga og reglugeršar um veitingu veišileyfa [1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/1990 og 4. mgr. 1. gr. reglugeršar nr. 465/1990 um veišar ķ atvinnuskyni].
Meš hlišsjón af žessu var [A] tjįš aš v.b. [R] fengi ekki veišileyfi ķ atvinnuskyni nema sambęrilegur bįtur, sem veišileyfi hefši, hyrfi varanlega śr rekstri sbr. 2. mgr. 5. gr. laga nr. 38/1990 um stjórn fiskveiša."
Ķ bréfi mķnu til A tók ég fram, aš afgreišsla sjįvarśtvegsrįšuneytisins į mįli hans hefši veriš ķ samręmi viš skilyrši 3. ml. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/1990 um stjórn fiskveiša, žegar litiš hafi veriš til žess, aš R hefši ekki fengiš haffęrisskķrteini fyrr en 16. október 1990. Sķšan sagši ķ bréfi mķnu:
"Žér haldiš žvķ hins vegar jafnframt fram, aš Siglingamįlastofnun rķkisins hafi veriš skylt aš veita [R] haffęrisskķrteini fyrir 18. įgśst 1990, mešal annars meš hlišsjón af veitingu haffęrisskķrteina ķ öšrum tilvikum. Aš mķnum dómi eru kröfur yšar um veišileyfi žannig undir žvķ komnar, hvort žér eigiš rétt į leišréttingu mįla yšar varšandi śtgįfu haffęrisskķrteinis. Samkvęmt 6. gr. laga nr. 51/1987 um eftirlit meš skipum, annast Siglingamįlastofnun eftirlit meš žvķ aš fullnęgt sé įkvęšum gildandi laga og reglugerša um öryggi skipa. Ķ 1. gr. laga nr. 19/1986 um Siglingamįlastofnun rķkisins segir aš stofnunin starfi undir yfirstjórn samgöngurįšherra. Aš framansögšu athugušu er žaš įlit mitt, aš unnt sé aš skjóta įkvöršunum Siglingamįlastofnunar til samgöngurįšuneytisins til śrskuršar."
Ég greindi A žvķ frį žeirri nišurstöšu minni, aš samkvęmt 3. mgr. 6. gr. laga nr. 13/1987 um umbošsmann Alžingis brysti skilyrši til žess, aš unnt vęri aš fjalla um žennan žįtt mįls hans, žar sem synjun um śtgįfu haffęrisskķrteinis til R hefši ekki veriš skotiš til samgöngurįšuneytisins.
IV.
Meš bréfi 7. janśar 1992 óskaši A eftir žvķ, aš samgöngurįšuneytiš śrskuršaši, aš Siglingamįlastofnun rķkisins hefši veriš "... skylt aš veita vélbįtnum [R] haffęrisskķrteini eftir skošun hinn 18. įgśst 1990, ķ ljósi žess ķ hvaša įstandi bįturinn var réttilega og sannanlega ķ, og mišaš viš sannanlegt įstand annarra bįta er slķkt skķrteini fengu". Ennfremur óskaši A eftir žvķ, aš samgöngurįšuneytiš felldi śrskurš sinn um žaš, hvort honum hefši ekki boriš "... samskonar undanžįga frį tķmamörkum, og ašrir bįtaeigendur sannanlega fengu, sbr. žaš sem fram kemur ķ mešsendum gögnum um vélbįtinn [L], og etv. fleiri". Ķ svarbréfi samgöngurįšuneytisins 4. maķ 1992 segir mešal annars:
"Ķ V. kafla laga um eftirlit meš skipum nr. 51/1987 er aš finna fyrirmęli um gerš og bśnaš skipa. Eru žar talin upp żmis skilyrši sem skip žarf aš fullnęgja m.a. hvaš varšar bol, reiši og vélar, björgunar- og öryggisbśnaš og eldvarnir. Samkvęmt 18. gr. laganna setur rįšherra nįnari reglur um gerš og bśnaš skipa. Ķ samręmi viš greint lagaįkvęši hafa m.a. veriš settar reglur um smķši og bśnaš ķslenskra skipa nr. 521/1984, sbr. nr. 48/1986, og reglur um björgunar- og öryggisbśnaš ķslenskra skipa nr. 325/1985, meš sķšari breytingum.
Ķ 4. gr. laganna er aš finna įkvęši um, hvenęr skip skuli telja óhaffęrt. Er žaš m.a. ķ žeim tilvikum er bol žess, bśnaši, vélum eša tękjum er įfįtt.
Ķ gögnum mįlsins kemur fram, aš umrętt skip fullnęgši hinn 18. įgśst 1990 ekki skilyršum framangreindra laga og reglna um gerš og bśnaš skipa. Žannig liggur m.a. fyrir, aš ašalvél skipsins og skrśfubśnašur voru ófrįgengin, og aš skipiš var ekki bśiš björgunarvestum eins og kvešiš er į um ķ 4.1. gr. reglna nr. 325/1985. Eins og fram kemur ķ bréfi Siglingamįlastofnunar rķkisins til umbošsmanns Alžingis dags. 4. september 1991, sem fylgdi bréfi yšar til rįšuneytisins, er ekki tališ verjandi aš gefa śt haffęrisskķrteini ķ žeim tilvikum er vél eša skrśfubśnašur er ófrįgenginn. Sama gildir um björgunarvesti. Hvert og eitt žessara atriša nęgir til žess aš ekki mį gefa śt haffęrisskķrteini fyrir skipiš, hvorki til brįšabirgša né eins įrs.
Žessi skilyrši fyrir śtgįfu haffęrisskķrteinis eru afdrįttarlaus. Er žvķ ljóst, aš skipiš hefši ekki fengiš śtgefiš haffęrisskķrteini 18. įgśst 1990 enda žótt öšrum skilyršum fyrir śtgįfu haffęrisskķrteinis vęri fullnęgt.
Af gefnu tilefni vill rįšuneytiš benda į, aš ķ athugasemdum Siglingamįlastofnunar um įstand skipsins 18. įgśst 1990 kemur fram, aš björgunarbįtur hafi veriš ófrįgenginn viš skošun žann dag, en stašfest hefur veriš aš hann hafi veriš kominn į smķšastaš skipsins umręddan dag.
Hvaš varšar fullyršingar ķ bréfi yšar um misręmi hjį Siglingamįlastofnun rķkisins viš veitingu haffęrisskķrteina vill rįšuneytiš taka fram, aš žó svo aš mistök kunni aš hafa oršiš eša ósamręmis gętt hjį stofnuninni ķ einhverjum tilvikum viš śtgįfu į haffęrisskķrteinum, breytir žaš ekki žeirri nišurstöšu, aš [R] uppfyllti ekki naušsynleg skilyrši laga og reglna til žess aš teljast haffęrt 18. įgśst 1990. Rįšuneytiš mun žó aš sjįlfsögšu taka žessar fullyršingar til nįnari athugunar.
Meš vķsun til framanritašs getur rįšuneytiš ekki fallist į aš fella śr gildi įkvöršun Siglingamįlastofnunar rķkisins um aš veita ekki umręddu skipi haffęrisskķrteini hinn 18. įgśst 1990."
V. Athugun umbošsmanns Alžingis.
Meš bréfi 3. jślķ 1992, óskaši ég eftir žvķ, sbr. 7. gr. laga nr. 13/1987 um umbošsmann Alžingis, aš samgöngurįšuneytiš léti mér ķ té gögn mįlsins. Ennfremur óskaši ég eftir upplżsingum um, hvaša nżir bįtar, sem ekki var lokiš smķši į fyrir 18. įgśst 1990, hefšu fengiš frest meš endurbętur, og žar meš tķmabundiš haffęrisskķrteini, og hvert hafi veriš įstand žeirra. Gögn mįlsins bįrust mér meš bréfi samgöngurįšuneytisins 20. jślķ 1992. Mešal žeirra gagna var bréf Siglingamįlastofnunar rķkisins frį 15. jślķ 1992 įsamt skošunarskżrslum um 12 skip, sem fengiš höfšu haffęrisskķrteini sķšustu dagana fyrir 18. įgśst 1990, og einnig um 11 skip, er skošuš höfšu veriš, en ekki fengiš haffęrisskķrteini fyrr en eftir 18. įgśst 1990. Sķšan sagši svo ķ bréfi stofnunarinnar:
"Til višbótar žeim skipum sem aš framan greinir, voru mörg sem ekki fengu haffęrisskķrteini voru į misjöfnu byggingarstigi og mį žar nefna:
[B] fékk haffęrisskķrteini 31.08.1990
[K] fékk haffęrisskķrteini 20.08.1990
[S] fékk haffęrisskķrteini 18.11.1990
[S] fékk haffęrisskķrteini 02.04.1991
Nokkuš į annaš hundraš skip undir 10 brl. voru til skošunar og skrįningar ķ jślķ og įgśst 1990 og meirihluti žeirra fékk haffęri fyrir žann 18. įgśst."
Hinn 13. október 1992 ritaši ég Siglingamįlastofnun bréf, žar sem ég óskaši eftir žvķ, sbr. 7. gr. laga nr. 13/1987, aš mér yršu lįtin ķ té eftirfarandi gögn og upplżsingar:
"1) Skošunarskżrslu fyrir [R], įsamt fylgigögnum, žar sem nišurstöšur heimila śtgįfu haffęrisskķrteinis meš dagsetningu 16. október 1990 og gildistķma til 1. desember 1990.
"2) Ķ nišurlagi skošunarskżrslna Siglingamįlastofnunar rķkisins er gert rįš fyrir žvķ, aš fram komi, hvenęr "bśnašarskošun, vélskošun og bolskošun" hafi fariš fram og til hvers tķma žęr gildi. Af žessu tilefni [óska ég] upplżsinga um, hvar komi fram į skošunarskżrslu, aš śtgįfa haffęrisskķrteinis sé heimil og hver skuli vera gildistķmi žess. Loks [óska ég] upplżsinga um, hvaša žżšingu žaš hafi, ef ekki er um žaš getiš, hvenęr umręddar skošanir hafi fariš fram eša til hvers tķma žęr gildi."
Upplżsingar Siglingamįlastofnunar rķkisins bįrust mér meš bréfi stofnunarinnar 20. október 1992. Žar segir:
"Meš bréfi žessu fylgir ljósrit af skżrslu vegna skošana į vélbįtnum [R], į tķmabilinu 26. įgśst til 15. október 1990.
Hvaš varšar śtgįfu haffęrisskķrteina, įkveša umdęmisstjórar stofnunarinnar hvenęr žau skuli gefin śt og til hve langs tķma haffęrisskķrteinin skuli gilda hverju sinni. Viš įkvöršun sķna leggja umdęmisstjórarnir skżrslur skošunarmanna til grundvallar og žį einkum tillögur žeirra ķ lok skżrslunnar, žar sem ętlast er til aš skošunarmennirnir tilgreini dagsetningu sķšustu skošunar į öryggisbśnaši, vélbśnaši og bol, įsamt gildistķma hverrar skošunar. Žó er skošunarmönnum heimilt aš gefa śt haffęrisskķrteini fyrir bįta styttri en 8 metrar.
Tilgreini skošunarmenn ekki gildistķma skošunar ķ lok skżrslu sinnar, bendir žaš til žess aš žeir hafi ekki tališ bśnašinn/bolinn uppfylla įkvęši reglna. Ef bśnaši eša bol er mikiš įfįtt viš skošun, geta skošunarmenn litiš svo į aš skošun sé ekki lokiš og tilgreina žar af leišandi ašeins dagsetningu skošunarinnar į fyrstu sķšu skošunareyšublašsins.
Hjįlagt er ljósrit af haffęrisskķrteini til handa [R] fyrir umrętt tķmabil sem gefiš var śt af skošunarmanni umdęmisstjóra į grundvelli skżrslu skošunarmanns."
VI.
Hinn 29. desember 1992 ritaši ég Siglingamįlastofnun rķkisins į nż bréf. Ķ bréfi mķnu vķsaši ég til žess, aš meš bréfi samgöngurįšuneytisins 20. jślķ 1992 hefšu mér mešal annars borist gögn um 12 tilgreinda bįta, er fengiš hefšu haffęrisskķrteini fyrir 18. įgśst 1990. Hefšu sex žeirra veriš smķšašir af Selfa Båt ķ Noregi og skošašir žar 13. og 14. įgśst 1990. Yrši rįšiš, aš athugasemdir hefšu veriš geršar viš alla bįtana. Ķ skżrslum skošunarmanns 17. įgśst 1990 hefši veriš tekiš fram, aš bįtarnir hefšu "... endanlega veriš [teknir] śt af skošunarmanni Det norske Veritas ķ Žrįndheimi. Sjį athugasemdalista". Į listanum, dags. 14. įgśst 1990, vęri merkt meš "Ok" og dagsetningunni "17.08.90." Tók ég fram ķ bréfi mķnu, aš gögn žessi bęru ekki meš sér stašfestingu af hįlfu Det norske Veritas, aš bętt hafi veriš śr göllunum. Sķšan sagši svo ķ bréfi mķnu til Siglingamįlastofnunar rķkisins:
"Žvķ nęst eru gögn um fjóra bįta, sem skošašir voru 10.-12. įgśst 1990 hjį Sortland Boat A/S ķ Noregi. Żmsar athugasemdir eru geršar viš bįta žessa, įn žess aš séš verši, hvort śr žeim hafi veriš bętt fyrir śtgįfu haffęrisskķrteinis fyrir 18. įgśst 1990.
Loks eru gögn um tvo bįta, sem smķšašir voru hér į landi, v/b [K] og v/b [L]. Ķ athugasemdum skošunarmanns viš fyrrnefnda bįtinn kemur fram: "Skoša talstöš vantar varahluti." Ķ skżrslu skošunarmannsins er žess ekki getiš, aš bįturinn hafi björgunarbįt eša eldvarnir ķ vélarrśmi og vistarverum. Fram kemur aš bśnašarskošun er dagsett 14. įgśst 1990 og gildi til 30. september 1990. Um sķšari bįtinn er tekiš fram ķ skżrslu um rafmagnsskošun, dags. 15. įgśst 1990, aš allmikiš sé "eftir viš frįgang į rafkerfi". Ķ skżrslu vegna ašalskošunar bįtsins, dags. 14. įgśst 1990, segir einnig aš vanti skįlkbśnaš į lśgur, björgunarstiga, loftręstingu fyrir lśkar og brunavišvörunarkerfi ķ bįtinn.
Af žvķ, sem rakiš hefur veriš hér aš framan, veršur rįšiš, aš fyrstnefndum 6 bįtum hafi veriš veitt haffęrisskķrteini meš gildistķma frį 17. įgśst til 15. september 1990, nęstu fjórum bįtum meš gildistķma frį 12. įgśst til 12. september 1990 og sķšastnefndum tveimur bįtum meš gildistķma 14. įgśst til 30. september 1990.
Meš tilvķsun til 7. gr. laga nr. 13/1987 um umbošsmann Alžingis er žess óskaš, aš Siglingamįlastofnun rķkisins lįti mér ķ té nįnari upplżsingar og gögn um skošun framangreindra bįta. Ég óska sérstaklega eftirfarandi upplżsinga:
1) Hvort Siglingamįlastofnun rķkisins hafi sett sér vinnureglur um skošun nżrra smįbįta fyrir 18. įgśst 1990. Ef svo er, óska ég eftir aš fį žęr reglur.
2) Hverjar hafi veriš įstęšur til žess, aš gildistķmi haffęrisskķrteina fyrir umrędda bįta var einungis einn til einn og hįlfur mįnušur.
3) Hvort lķta beri svo į, aš framangreindir bįtar, einkum [L] og [K], hafi fengiš frest til 30. september 1990 til žess aš ljśka smķši į bįtum sķnum.
4) Hvort umręddir 12 bįtar hafi uppfyllt skilyrši laga nr. 51/1987 um eftirlit meš skipum og reglna samkvęmt žeim lögum til žess aš fį śtgefin haffęrisskķrteini į žeim tķma, sem hér um ręšir.
5) Hvort [A] hafi óskaš eftir žvķ aš fį śtgefiš haffęrisskķrteini til skamms tķma, til žess aš ljśka smķši [R], og jafnframt hvort [A] hafi įtt rétt į haffęrisskķrteini meš gildistķma ķ einn mįnuš.
Mér hafa borist upplżsingar frį sjįvarśtvegsrįšuneytinu um žaš, aš Siglingamįlastofnun rķkisins hafi sent rįšuneytinu greinargerš varšandi žį bįta, sem ekki fengu fullnašarskošun og haffęrisskķrteini fyrir 18. įgśst 1990, en alls mun žar hafa veriš um 22 bįta aš ręša. Ég óska eftir žvķ, aš mér verši lįtin ķ té žessi greinargerš og bréf stofnunarinnar til rįšuneytisins frį 17.-24. október 1990. Loks óska ég ennfremur eftir žvķ, aš mér verši lįtnar ķ té skošunarskżrslur um nefnda 22 bįta, sem ég hef ekki žegar fengiš."
Umbešnar upplżsingar bįrust mér sķšan meš bréfi Siglingamįlastofnunar rķkisins 12. janśar 1993. Žar kom mešal annars fram:
"Meš vķsun til fyrirspurnar yšar ķ bréfi 29. desember 1992 vegna vélbįtsins [R], sendi ég meš bréfi žessu lista yfir bįta sem skošašir voru į sķšustu dögum fyrir 18. įgśst 1990, en fengu ekki haffęrisskķrteini fyrir umręddan dag. Einnig fylgja ljósrit af skżrslum um skošun į žeim bįtum listans sem žér hafiš ekki žegar fengiš, žaš er skżrslur um bįta meš skrįningarnśmerin [...]
Hvaš varšar žį bįta sem skošašir voru ķ Noregi, fylgir bréfi žessu ljósrit af sķmbréfi frį Det norske Veritas dagsett 18. įgśst 1990, sem fylgdi athugasemdalistum um bįtana sem skošašir voru hjį Selfa Båt A.S ķ Žrįndheimi. Listana skrifaši [M], skošunarmašur Det norske Veritas, upp eftir [Ó], skošunarmanni Siglingamįlastofnunarinnar, sem var žar til skošunar į bįtunum 13. og 14. įgśst 1990. [...]
Ķ Sortland hins vegar hefur Det norske Veritas enga starfsmenn. Žar af leišandi var engin leiš aš fį skošunarmann frį hlutlausri stofnun til aš taka śt žęr athugasemdir, sem geršar voru viš įstand bįtanna til aš sigla mętti žeim til Ķslands.
Meš tilliti til ešlis athugasemdanna, žaš er aš um sjįlfsagša hluti var aš ręša fyrir bįta sem til stóš aš sigla frį Noregi til Ķslands, var framkvęmdastjóra bįtasmķšastöšvarinnar, [P], fališ aš geyma haffęrisskķrteinin ķ trausti žess, aš žau yršu ekki afhent eigendum bįtanna fyrr en bįtarnir uppfylltu žęr kröfur sem geršar voru til heimsiglingar. [...]
Varšandi ašrar fyrirspurnir yšar eru eftirfarandi upplżsingar nśmerašar meš hlišsjón af nśmerum fyrirspurnanna:
1. Žegar drögin aš lögunum um stjórn fiskveiša voru til umręšu, bįrust Siglingamįlastofnun fjöldi tilkynninga um nżsmķši bįta og varš fljótt ljóst aš margir myndu verša seinir fyrir viš aš fullgera bįta sķna, einkum žegar ķ ljós kom hve stuttur tķmi var til stefnu. Žar af leišandi setti žįverandi siglingamįlastjóri upp leišbeiningar fyrir umdęmisstjóra stofnunarinnar, fyrst og fremst til aš samręma störf skošunarmanna. [...]
Algengt er aš skipum sé veitt haffęrisskķrteini ķ stuttan tķma žó bol eša bśnaši sé ķ einhverju įfįtt. 3. mgr. 13. [gr.] laga um eftirlit meš skipum, nr. 51/1987, hefur veriš tślkuš žannig aš siglingamįlastjóra sé heimilt aš veita frest meš lagfęringar, aš žvķ tilskildu aš skipin séu talin haffęr og skipverjum ekki stefnt ķ hęttu.
2. Įstęšur žess aš haffęrisskķrteini voru ašeins veitt ķ einn til einn og hįlfan mįnuš voru vegna athugasemda viš įstand bįtanna, sem voru žess ešlis aš mati um- dęmisstjóra stofnunarinnar aš nota mętti bįtana til sjósóknar, įn žess aš skipverjar vęru ķ hęttu. Enda var eigendum bįtanna gerš grein fyrir ķ hverju įstand bįtanna vęri įfįtt.
3. Eiganda [K], var veittur frestur til 30. september 1990 til aš śtvega varahluti fyrir vél og lįta skoša talstöš, en talstöšvar ķ skipum eru skošašar af skošunarmönnum Pósts og sķma, jafnvel žó skošunarmenn Siglingamįlastofnunarinnar geti fullvissaš sig um aš talstöšvarnar virki.
[K] er styttri en 8 metrar og žarf žar af leišandi ekki aš hafa gśmbjörgunarbįt į tķmabilinu 1. aprķl til 30. september. Ķ bįtnum er enginn hitari eša eldavél žannig aš engin žörf er į eldvörnum ķ vistarverum. Bįturinn er opinn bįtur, eins og skrįningarnśmeriš gefur til kynna, og vélarśmiš ašeins kassi ķ opnu rżmi og žvķ ekki merkt viš spurninguna um eldvarnir ķ vélarśmi.
Eiganda [L], var einnig veittur frestur til 30. september 1990 til aš bęta śr žeim athugasemdum sem fram koma į skošunarskżrslunni vegna skošunar į bįtnum 14. įgśst 1990.
Hvaš varšar athugasemdir viš rafkerfi bįtsins var žaš rafbśnašur "neyslu" sem var ófrįgenginn, žaš er lżsing og žess hįttar, en rafbśnašur vélar sem varšar siglingu bįtsins var talinn fullnęgjandi til aš veita mętti haffęrisskķrteini til septemberloka. [...]
4. Meš hlišsjón af žeirri tślkun į lögunum um eftirlit meš skipum, sem frį segir ķ svari viš fyrstu fyrirspurn hér aš framan, er žaš mat stofnunarinnar aš umręddir bįtar hafi uppfyllt įkvęši laganna, žó žeir hafi ekki aš öllu leyti uppfyllt įkvęši reglna, sem kveša nįnar į um smķši og bśnaš skipa en lögin.
5. [A] óskaši ekki eftir haffęrisskķrteini til skamms tķma til aš ljśka smķši [R], enda athugasemdir viš įstand bįtsins žaš margar og žess ešlis aš hann gerši sér fulla grein fyrir žvķ aš bįturinn var ekki ķ žvķ įstandi aš nota mętti hann til sjósóknar.
Eins og sjį mį į skżrslu um skošun į bįtunum 18. įgśst 1990, [...], var ašalvél ónothęf, vélin stóš aftur ķ lest, skrśfubśnašur ófrįgenginn, sem ešlilegt er žar sem vélin var ekki komin į sinn staš žvķ undirstöšur vantaši, stżrisbśnašur ófrįgenginn, m.a. var stżrisblašiš ekki į bįtnum vegna žess aš skrśfubśnaš vantaši, og botn- og sķšulokar ófrįgengnir, žannig aš śtilokaš var aš sjósetja bįtinn žvķ žį hefši hann sokkiš. Hver og ein žessara athugasemda nęgir til aš bįturinn geti ekki talist haffęr.
Žessu til višbótar vantaši austurop į bįtinn, brunavišvörunarkerfi, halon slökkvikerfi, handslökkvitęki, björgunarbelti, varpakkeri, leišréttingu į įttavita og loftrįs ķ lśkar, auk žess sem vélarśmiš var ekki vatnsžétt ašskiliš frį lestinni vegna žess aš vélbśnašur var ófrįgenginn. Žessi atriši gera einnig aš bįturinn uppfyllir ekki įkvęši reglna, žó sjįlfsagt hefši veriš fallist į aš veita frest meš endurbętur į einhverjum žessara hluta, ef ekki hefši annaš komiš til. Til dęmis voru fyrirmęli siglingamįlastjóra į žann veg aš óheimilt vęri aš veita haffęrisskķrteini ef björgunarbelti og/eša handslökkvitęki vantaši. [...]
Ašeins tvö bréf er aš finna frį Siglingamįlastofnuninni til sjįvarśtvegsrįšuneytisins į tķmabilinu 17. til 24. október 1990 ķ skjalasafni stofnunarinnar og fylgja ljósrit af žeim bréfi žessu, [...]. Yfirlitiš sem nefnt er ķ bréfinu sem dagsett er 17. október fylgir einnig."
Žęr leišbeiningar, sem vķsaš er til ķ bréfi Siglingamįlastofnunar aš siglingamįlastjóri hafi gefiš umdęmisstjórum stofnunarinnar, koma fram ķ bréfi stofnunarinnar frį 5. aprķl 1990, en žar segir mešal annars:
"1. Ekki skal gefa śt haffęrisskķrteini viš eftirfarandi ašstęšur:
- Leiki vafi į stöšugleika skipsins til žeirra sjóferša sem ętlaš er, svo sem vegna nżsmķši eša breytinga.
- Einhvern eftirtalinn björgunar- eša öryggisbśnaš vanti um borš skv. reglum, gśmmķbjörgunarbįta, björgunarvesti, björgunarbśninga, neyšarblys, flugelda, handslökkvitęki eša talstöš.
- Vanti öryggisbśnaš viš vindur og spil skv. reglum.
2. Ekki skal gefa śt haffęrisskķrteini til lengri tķma en žriggja mįnaša, ef athugasemdir, ašrar en žęr sem taldar eru upp ķ liš 1, er fram koma viš ašalskošun bśnašar skv. skošunarskżrslum eru fjórar eša fleiri. Įšur en haffęrisskķrteini er framlengt į nż skal skošunarmašur fullvissa sig um aš lagfęringar hafi veriš geršar skv. veittum fresti.
3. Haffęrisskķrteini er heimilt aš gefa śt til 12 mįnaša séu athugasemdir viš ašalskošun bśnašar fęrri en fjórar og ekki séu önnur atriši svo sem framkvęmd bolskošunar eša vélskošunar sem takmarka haffęri skipsins frekar."
Į ódagsettu minnisblaši, sem stimplaš er af Siglingamįlastofnun rķkisins, segir ennfremur:
"VEGNA AFGREIŠSLU HAFFĘRISSKĶRTEINA VEGNA NŻSMĶŠI BĮTA
FYRIR 18. ĮGŚST 1990
1. Fullbśin, ž.e. öryggisbśnašur, vélbśnašur, rafmagn, hallaprófun, prufusigling, męlingabréf, skrįningarbeišni + eignarheimild, (skrįning) haffęrisskķrteini (12 mįn.)
2. Fullbśin, ž.e. öryggisbśnašur, vélbśnašur, rafmagn, hallaprófun frį systurskipi.
Eftir er aš gera prufusiglingu og lokaśttekt į rafmagni.
Męlingabréf, skrįningarbeišni + eignarheimild (skrįning) Bįturinn mį vera į landi en ķ žessu įstandi.
Haffęrisskķrteini ķ einn mįnuš."
Meš bréfi 13. janśar 1993 gaf ég A kost į senda mér athugasemdir sķnar ķ tilefni af bréfi Siglingamįlastofnunar rķkisins frį 12. janśar 1993. Athugasemdir A bįrust mér meš bréfum hans 14. og 26. janśar 1993.
VII.
Ķ VI. kafla hér aš framan er rakiš bréf Siglingamįlastofnunar rķkisins frį 12. janśar 1993. Meš žvķ fylgdi mešal annars yfirlit, dags. 29. september 1990, yfir 22 bįta, er ekki höfšu fengiš haffęrisskķrteini 18. įgśst 1990. Kemur fram į yfirlitinu, aš 29. september 1990 hafi veriš bśiš aš gefa śt haffęrisskķrteini til 14 af žessum 22 bįtum. Meš bréfi stofnunarinnar til sjįvarśtvegsrįšuneytisins 17. október 1990 fylgdi yfirlit yfir nżja bįta, er fengiš höfšu haffęriskķrteini "sķšustu daga". Kemur žar fram, aš žann dag hafi framangreindir 22 bįtar veriš bśnir aš fį haffęrisskķrteini.
Siglingamįlastofnun rķkisins ritaši sjįvarśtvegsrįšuneytinu bréf 24. október 1990. Ķ bréfinu eru sjö af ofangreindum 22 bįtum tilgreindir. Žar segir:
"Hér stašfestist aš eftirtalin skip
[..] [B]
[..] [S]
[..] [K]
[..] [S]
[..] [Ó]
[..] [S]
[..] [F]
voru skošuš og śttekin sem fullsmķšuš fyrir og žann 18. įgśst 1990. Įstęša žess aš žeim var ekki gefiš haffęrisskķrteini žį var aš ekki hafši unnist tķmi til aš yfirfara innkomin gögn um lokaśttekt og stöšugleika.
Aš yfirferš gagna lokinni var žessum skipum gefiš haffęrisskķrteini įn breytinga į skipi eša bśnaši žeirra."
Ķ gögnum mįlsins er ennfremur bréf Siglingamįlastofnunar rķkisins frį 25. október 1990 til samgöngurįšuneytisins, žar sem tilgreindir voru fjórir bįtar til višbótar įšurgreindum 22 bįtum. Er bréfiš svohljóšandi:
"Hér stašfestist aš skipin
[..] [J]
[..] [P]
[..] [J]
voru skošuš ķ G-Dansk ķ Póllandi 14. įgśst 1990. Voru skipin žį aš fullu frįgengin nema aš ķ žau vantaši hluta bśnašar (gśmmķbįt, talstöš, ašvörunark.) sem eigendur höfšu sżnt aš žeir ęttu fyrir žann tķma ķ Reykjavķk og var žaš sett ķ skipin viš komu žangaš.
Bįturinn "[Ž]" var śttekinn meš öllum bśnaši fyrir žann 18 įgśst 1990 nema aš bešiš var eftir "flans" sem tengir vél og skrśfubśnaš, žurfti aš fį žaš tengi frį verksmišju."
Ķ bréfi, er Siglingamįlastofnun rķkisins ritaši sjįvarśtvegsrįšuneytinu 25. október 1990 um įstand R, segir:
"Meš vķsun til fyrirspurnar um įstand į ofangreindum bįti žann 18. įgśst s.l., ķ ljósi žess aš haffęrisskķrteini hafši ekki veriš gefiš śt fyrir bįtinn žann dag, voru įstęšur žess žęr sem hér greinir:
- Öryggisbśnašur var ekki aš öllu leyti kominn um borš.
- Brunaboša og halon-slökkvikerfi vantaši.
- Vinna viš austurbśnaš var ekki aš fullu lokiš.
- Vél- og skrśfubśnašur ófrįgenginn.
..."
Meš bréfi sjįvarśtvegsrįšuneytisins til mķn, dags. 2. desember 1992, fylgdi mešal annars minnisblaš starfsmanns rįšuneytisins frį 25. október 1990, er bar yfirskriftina: "Smįbįtar sem ekki hlutu haffęrisskķrteini fyrir 18. įgśst 1990." Ķ minnisblašinu segir:
"Nś er lokiš greinargerš Siglingamįlastofnunar rķkisins varšandi žį bįta sem ekki hlutu fullnašarśttekt stofnunarinnar og haffęrisskķrteini fyrir žann 18. įgśst s.l. Alls voru žaš 22 bįtar sem ekki fengu fullnašarafgreišslu stofnunarinnar. Staša hvers bįts į lokadegi žann 18. įgśst var ęriš misjöfn og mį flokka į eftirfarandi hįtt eftir žeirri umsögn sem Siglingamįlastofnun hefur gefiš:
A. Bįtar skošašir og fullsmķšašir fyrir žann 18. įgśst 1990.
Ķ žessum flokki eru bįtar sem aš öllu leyti voru fullfrįgengnir žann 18. įgśst en ekki hafši unnist tķmi til aš yfirfara innkomin gögn um lokaśttekt og stöšugleika. Engar breytingar žurfti aš gera į bįtunum eftir śttektina samkvęmt mešfylgjandi bréfi SR frį 24/10/1990 og hafa žvķ veriš fullbśnir žann 18. įgśst. Bįtar žessir eru:
Sk.skr.nr. Nafn:
[..] [B]
[..] [S]
[...]
B. Bįtar sem skošašir voru og fullsmķšašir fyrir 18. įgśst en öryggisbśnašur ekki kominn um borš.
Ķ žessum flokki voru žrķr bįtar sem skošašir voru ķ Póllandi og fullbśnir aš žvķ frįtöldu aš öryggisbśnašur og talstöšvar bišu žeirra hér. Aš auki hefur S.R. tališ einn bįt ķ žessum flokki sem śttekinn var meš öllum bśnaši en eitt stykki sem tengir vél og skrśfu ekki komiš. Bįtar žeir sem til žessa flokks teljast eru:
Sk.skr.nr. Nafn:
[..] [J]
[..] [P]
[..] [J]
[..] [Ž]
C. Bįtar sem ekki voru fullsmķšašir žann 18. įgśst og lokaskošun hafši ekki fariš fram.
Ķ žessum flokki eru fyrst og fremst bįtar sem żmis frįgangur viš raf- og öryggisbśnaš var eftir svo og żmislegt annaš einkum tengt frįgangi į lśgum, austursopum og stżri, svo eitthvaš sé nefnt. Ķ žessum flokki eru eftirtaldir bįtar:
Sk.skr.nr. Nafn:
[..] [H]
[..] [K]
[..] [R]
[..] [J]
[..] [Ż]
Auk žessara bįta geta talist eftirfarandi tveir bįtar aš auki til hans en žeir voru žó enn skemur į veg komnir en žessir fimm sem žegar eru taldir ķ žessum flokki. Bįtarnir sem hér um ręšir eru:
...
D. Bįtar sem ekki voru fullklįrašir žann 18. įgśst en auk žess yfir 6 brl. og höfšu ekki svokallaš sérstakt smķšaleyfi.
...
Samtals eru žetta 21 bįtur sem skiptast žannig
Flokkur A 7 bįtar
Flokkur B 4 bįtar
Flokkur C 5 bįtar
Flokkur D 5 bįtar
Samtals 21 bįtur
Frį sķšustu skżrslu Siglingamįlastofnunar žann 17. október s.l. hefur žessum "framyfirbįtum" fękkaš um einn....
NIŠURSTÖŠUR:
Aš žessari greinargerš lokinni viršist ljóst aš hęgt er aš réttlęta meš gildum rökum aš bįtar ķ flokki A og B fįi veišileyfi til jafns į viš žį bįta sem haffęrisskķrteini hlutu fyrir žann 18. įgśst. Hinir bįtarnir ķ flokkum C og D kom ašeins til greina gegn śreldingu bįta meš veišileyfi en gętu lķklega falliš undir b-liš 3. mgr. 7. gr. reglugeršar um veišar ķ atvinnuskyni og žannig fengiš śthlutaš mešalaflamarki sķns stęršarflokks aš undangenginni śreldingu sambęrilegs bįts sem veišileyfi hefur nś.
Rétt er aš vekja athygli į žvķ aš hugsanlegt er aš žeir ašilar sem ķ žessum hópi eru og byggt hafa bįta undir 6 brl. geti krafist veišileyfis śt žetta įr eša jafnvel hafiš veišar eftir banndagafyrirkomulaginu į grundvelli laganna frį 1988.
Mešfylgjandi žessu minnisblaši eru bréf Siglingamįlastofnunar frį 17. og 24. október 1990."
VIII.
Ķ bréfi, er ég ritaši Siglingamįlastofnun rķkisins 29. aprķl 1993, vķsaši ég til žess aš ķ bréfi stofnunarinnar frį 24. október 1990 til sjįvarśtvegsrįšuneytisins kęmi mešal annars fram, aš bįturinn S hefši veriš skošašur og tekinn śt sem fullsmķšašur 18. įgśst 1990 og aš "įstęša žess aš [bįtnum] var ekki gefiš haffęrisskķrteini žį, var aš ekki hafi unnist tķmi til aš yfirfara innkomin gögn um lokaśttekt og stöšugleika". Ķ lok bréfsins vęri sķšan tekiš fram, aš eftir aš gögn hefšu veriš yfirfarin, hefši S įsamt öšrum tilgreindum bįtum veriš "... gefiš haffęrisskķrteini įn breytinga į skipi eša bśnaši žeirra". Tók ég fram, aš rįšiš yrši af skošunarskżrslum stofnunarinnar fyrir S, sem hefšu borist mér meš bréfi samgöngurįšuneytisins 20. jślķ 1992, aš Siglingamįlastofnun rķkisins hefši skošaš bįtinn 12. september 1990 og žį hefšu veriš geršar sjö athugasemdir viš įstand hans. Hinn 25. september 1990 hefši veriš merkt viš, aš fjögur žessara atriša hefšu žį veriš komin ķ lag. Sķšan sagši svo ķ bréfi mķnu:
"Meš tilvķsun til 9. gr. laga nr. 13/1987 um umbošsmann Alžingis óska ég eftir žvķ, aš Siglingamįlastofnun rķkisins lįti mér ķ té nįnari skżringar į skošun stofnunarinnar į bįtnum [S]. Ķ žvķ sambandi óska ég sérstaklega eftirfarandi skżringa:
1. Hvenęr bįturinn hafi fyrst veriš skošašur og hvenęr hann hafi fengiš haffęrisskķrteini.
2. Hvernig hafi veriš hagaš skošun stofnunarinnar į [S].
3. Į hvaša gögnum og upplżsingum sś nišurstaša stofnunarinnar hafi veriš byggš, aš [S] hafi veriš skošuš og tekin śt sem fullsmķšašur bįtur fyrir 18. įgśst 1990.
4. Hvaš nįnar sé įtt viš meš žeim oršum, er fram koma ķ įšurgreindu bréfi Siglingamįlastofnunar rķkisins 24. október 1990, aš umrędd skip hafi veriš "... skošuš og śttekin sem full smķšuš fyrir žann 18. įgśst 1990."
Meš bréfi Siglingamįlastofnunar rķkisins 5. maķ 1993 bįrust mér sķšan umbešnar skżringar. Ķ bréfi stofnunarinnar segir:
"Hvaš varšar skošanir og śtgįfu fyrsta haffęrisskķrteinis til handa vélbįtnum [S], er ljóst aš mistök hafa įtt sér staš žegar tekinn var saman listinn yfir bįta sem skošašir höfšu veriš 18.08.1990, en ekki fengiš haffęrisskķrteini fyrr en sķšar, sbr. bréf okkar til sjįvarśtvegsrįšuneytisins dagsett 24.10.1990. [S] įtti ekki aš vera į žeim lista.
Samžykkt į vélbįtnum [S] gekk fyrir sig į žann veg sem hér greinir, og er nśmeraröš meš hlišsjón af fyrirspurnum yšar ķ bréfi dagsettu 29.04. 1993:
1. Bįturinn var fyrst skošašur 17.07.1990, en ekki veitt haffęrisskķrteini fyrr en 25.09.1990.
2. Viš fyrstu skošunina žann 17.07.1990, voru geršar żmsar athugasemdir viš smķši bįtsins.
Nęst var bįturinn skošašur 18.08.1990 og žį enn geršar athugasemdir viš įstand hans.
Bįturinn er enn skošašur 12.09.1990 įn žess aš hann teldist uppfylla kröfur, en viš skošun 25.09.1990 er tališ fęrt aš veita haffęrisskķrteini ķ stuttan tķma.
3. Eins og įšur segir hafa oršiš mistök žegar [S] var sett į lista yfir bįta sem voru fullsmķšašir 18.08.1990, en fengu ekki haffęrisskķrteini fyrr en sķšar vegna anna hjį starfsmönnum Siglingamįlastofnunar rķkisins.
4. Bśiš var aš skoša bįtana 18.08.1990, en ekki unnist tķmi til aš yfirfara innsendar upplżsingar, einkum stöšugleikagögn, sem sżndu, žegar bśiš var aš vinna śr upplżsingunum, aš bįtarnir höfšu uppfyllt įkvęši reglna viš skošun."
IX.
Hinn 29. aprķl 1993 ritaši ég sjįvarśtvegsrįšherra bréf. Tók ég fram, aš kvörtun A snerti skošun Siglingamįlastofnunar rķkisins į bįti hans R, en ennfremur lyti kvörtun hans aš žeirri įkvöršun sjįvarśtvegsrįšuneytisins, aš synja umsókn hans um veišileyfi fyrir R. Ķ bréfi mķnu sagši sķšan:
"Fram kemur ķ bréfi sjįvarśtvegsrįšuneytisins til mķn 21. jśnķ 1991, aš įstęšur synjunarinnar hafi veriš žęr, aš bįturinn hafi ekki haft gilt haffęrisskķrteini fyrr en 16. október 1990. Viš athugun mķna į kvörtun A hef ég mešal annars aflaš gagna frį Siglingamįlastofnun rķkisins, ž. į m. bréfa stofnunarinnar til sjįvarśtvegsrįšuneytisins frį 17. október og 24. október 1990 įsamt fylgigögnum. Ennfremur bįrust mér meš bréfi sjįvarśtvegsrįšuneytisins 2. desember 1992 gögn, sem snertu mįl žetta, ž. į m. minnisblaš [...] til sjįvarśtvegsrįšherra frį 25. október 1990. Ķ minnisblašinu er fjallaš um 22 bįta, sem ekki höfšu fengiš haffęrisskķrteini fyrir 18. įgśst 1990 og er bįtunum rašaš ķ fjóra flokka. Ķ flokki B voru eftirtaldir bįtar:
Skipaskrįrnśmer: Nafn:
[..] [J]
[..] [P]
[..] [J]
[..] [Ž]
Ķ minnisblašinu segir, aš framangreindir bįtar hafi veriš skošašir og fullsmķšašir fyrir 18. įgśst 1990, en öryggisbśnašur hafi ekki veriš kominn um borš. Ķ lok minnisblašsins segir:
"Aš žessi greinargerš lokinni viršist ljóst aš hęgt er aš réttlęta meš gildum gögnum, aš bįtar ķ flokki A og B fįi veišileyfi til jafns viš žį bįta sem haffęrisskķrteini hlutu fyrir žann 18. įgśst."
Meš tilvķsun til 9. gr. laga nr. 13/1987 um umbošsmann Alžingis óska ég eftir žvķ, aš sjįvarśtvegsrįšuneytiš lįti mér ķ té skżringar į śtgįfu veišileyfa til framangreindra bįta. Ķ žvķ sambandi óska ég sérstaklega eftirfarandi skżringa og upplżsinga:
1 Į hvaša lagagrundvelli veišileyfi til bįta ķ flokkum A og B samkvęmt įšurgreindu minnisblaši hafi byggst, žótt žeir hafi ekki haft haffęrisskķrteini 18. įgśst 1990.
2 Nįnari upplżsinga um, hvaš hafi veriš lagt til grundvallar viš flokkun umręddra bįta samkvęmt įšurgreindu minnisblaši.
3 Hvaš hafi rįšiš žvķ, aš [R] hafi ekki getaš talist sambęrilegt žeim bįtum, sem settir voru ķ flokk B, og hvort rįšuneytiš hafi žar byggt į skošunarskżrslum frį Siglingamįlastofnun rķkisins um įstand bįtanna.
Meš bréfi žessu fylgja ķ ljósriti skżrslur Siglingamįlastofnunar rķkisins um skošun ofangreindra bįta."
Umbešnar skżringar og upplżsingar bįrust mér meš bréfi sjįvarśtvegsrįšuneytisins 15. maķ 1993. Žar sagši:
"Ķ erindi umbošsmanns er vitnaš ķ minnisblaš [...] til sjįvarśtvegsrįšherra frį 25. október 1990 žar sem hann gerir rįšherra grein fyrir stöšu 22 nżrra bįta sem ekki höfšu fengiš śtgefiš haffęrisskķrteini fyrir žann 18. įgśst 1990. Ķ tilvitnašri greinargerš [...] var bįtunum skipt ķ fjóra flokka, A-D og var sś flokkun byggš į upplżsingum frį Siglingamįlastofnun rķkisins.
Ķ flokki A voru sjö bįtar voru aš öllu leyti fullfrįgengnir 18. įgśst 1990 en ekki hafši unnist tķmi til aš yfirfara innkomin gögn varšandi bįtana hjį Siglingamįlastofnun rķkisins, sbr. mešfylgjandi bréf stofnunarinnar dags. 24. október 1990....
Ķ flokk B voru fjórir bįtar. Ķ žrjį žessara bįta sem allir voru skošašir fyrir žann 18. įgśst 1990, erlendis žar sem žeir voru smķšašir, vantaši öryggisbśnaš. Eigendur žeirra höfšu hins vegar sżnt fram į aš žeir ęttu žennan bśnaš į Ķslandi og var hann settur ķ skipin viš komu žeirra til landsins. Hvaš varšar fjórša bįtinn žį mun hann hafa veriš tilbśinn aš öllu leyti žann 18. įgśst nema hvaš "flans" vantaši og beiš eigandi bįtsins eftir aš fį hann frį verksmišju. Varšandi žessa bįta vķsast til bréfs Siglingamįlastofnunar rķkisins dags. 25. október 1990,...
Ķ flokk C og D voru alls 10 bįtar sem ekki fengu śtgefiš haffęrisskķrteini fyrir žann 18. įgśst 1990. Hvaš varšar bįtinn [R] fylgja skżringar Siglingamįlastofnunar ķ bréfi til rįšuneytisins dags. 25. október 1990, merkt sem fylgiskjal III. Fram kemur aš auk öryggisbśnašar var vinnu viš austursbśnaš ólokiš og vél- og skrśfubśnašur ófrįgenginn.
Į grundvelli framangreindra upplżsinga frį Siglingamįlastofnun rķkisins įkvaš rįšuneytiš aš veita bįtum ķ flokki A og B leyfi til veiša ķ atvinnuskyni ķ samręmi viš 3. ml. 1. mgr. 5. gr. l. nr. 38/1990. Veišileyfi til bįta ķ flokki C og D voru hins vegar gefin śt ķ grundvelli 2. mgr. 5. gr. l. nr. 38/1990."
Meš bréfi 19. maķ 1993 gaf ég A kost į aš senda mér athugasemdir sķnar ķ tilefni af skżringum sjįvarśtvegsrįšuneytisins. Athugasemdir A bįrust mér meš bréfi hans 23. maķ 1993.
X. Įlit umbošsmanns Alžingis.
Nišurstaša įlits mķns, dags. 5. október 1993, var svohljóšandi:
"Samkvęmt 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/1990 skyldi gefa nżjum bįtum undir 6 brl. kost į veišileyfi, ef smķši žeirra hefši hafist fyrir gildistöku laganna, ž.e. 18. maķ 1990, og haffęrisskķrteini veriš gefiš śt innan žriggja mįnaša frį žeim tķma, meš öšrum oršum fyrir 18. įgśst 1990.
Eins og fram kemur ķ bréfi sjįvarśtvegsrįšuneytisins, dags. 15. maķ 1993, var įkvešiš aš veita veišileyfi tilteknum bįtum, sem ekki höfšu fengiš śtgefiš haffęrisskķrteini fyrir 18. įgśst 1990, en höfšu veriš skošašir og fullsmķšašir fyrir žann tķma. Žaš sama gilti um įkvešna bįta, sem höfšu veriš skošašir og fullsmķšašir fyrir 18. įgśst 1990, en öryggisbśnašur var ekki kominn um borš. Žessar leyfisveitingar voru byggšar į upplżsingum frį Siglingamįlastofnun og minnisblaši starfsmanns sjįvarśtvegsrįšuneytisins frį 25. október 1990. Į nefndu minnisblaši var žessum bįtum skipaš ķ tvo flokka, A og B-flokk, eins og nįnar hefur veriš lżst ķ VII. kafla hér aš framan. Žvķ var hins vegar hafnaš, aš bįtur A, R, ętti heima ķ öšrum hvorum žessara flokka.
Kvörtun A lżtur aš žvķ, aš stjórnvöld, Siglingamįlastofnun rķkisins og sjįvarśtvegsrįšuneytiš, hafi ekki viš mešferš mįls hans gętt žeirrar grundvallarreglu stjórnsżsluréttar, aš stjórnvöld skuli gęta samręmis og jafnręšis ķ śrlausnum sķnum, žegar žau hafa til śrlausnar sambęrileg mįl. Ķ 1. mgr. 11. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993 hefur žessi óskrįša grundvallarregla veriš tekin ķ sett lög, en lögin öšlast gildi 1. janśar 1994.
Viš athugun į žvķ, hvort jafnręšisreglna stjórnsżsluréttar hafi veriš nęgilega gętt af hįlfu stjórnvalda ķ žessu tilviki, koma einkum til įlita til samanburšar žeir bįtar, er samkvęmt framansögšu var skipaš ķ A- og B-flokk į minnisblaši starfsmanns sjįvarśtvegsrįšuneytisins og sķšan var veitt veišileyfi į grundvelli nefnds lagaįkvęšis. Fyrir liggja skżrslur Siglingamįlastofnunar rķkisins um skošun žessara bįta, en ekki veršur séš aš sjįvarśtvegsrįšuneytiš hafi haft žęr undir höndum žegar umręddar įkvaršanir um veišileyfi voru teknar.
Aš žvķ er tekur til žeirra bįta, sem skipaš var ķ A-flokk, žį veršur ekki séš aš hallaš hafi veriš į A mišaš viš įsigkomulag R į žeim tķma, sem hér skiptir mįli. Žar er žó veiting veišileyfis til bįtsins S undantekning, en af hįlfu Siglingamįlastofnunar rķkisins hefur veriš tekiš fram, aš um hrein mistök hafi veriš aš ręša.
Um bįta žį, sem skipaš var ķ B-flokk į nefndu minnisblaši og einnig fengu veišileyfi samkvęmt umręddu lagaįkvęši, liggja fyrir upplżsingar ķ nefndum skošunarskżrslum Siglingamįlastofnunar. Mišaš viš žęr upplżsingar, sem skżrslur žessar geyma um įsigkomulag žessara bįta 17. įgśst 1990, žį viršist mjög vafasamt aš smķši og frįgangi žessara bįta hafi žį veriš lengra komiš en R.
Samkvęmt skżrslu Siglingamįlastofnunar, dags. 17. įgśst 1990, var bśnaši og frįgangi Ž įfįtt aš žvķ leyti, aš gśmmķbjörgunarbįt, bjargvesti, įttavita, hallonslökkvikerfi og brunavišvörunarkerfi vantaši. Žį var eftir aš ganga frį austurs- og olķulögnum, stefnisröri og rafkerfi. Žess er žó aš gęta, aš bįtur žessi var stęrri en 6 brl.
Viš athugun į skošunarskżrslum bįtanna žriggja, sem smķšašir voru ķ Póllandi, kemur ķ ljós, aš bįtarnir voru misjafnlega langt komnir, žegar skżrslurnar voru samdar, en žęr eru dagsettar 14. įgśst 1990. Samkvęmt skżrslu um skošun J vantaši žannig gśmmķbįt, talstöš og brunaašvörunarkerfi og ekki var bśiš aš ganga frį vélbśnaši, vélarrśmsžili eša rafkerfi.
Meš įkvöršun sinni um aš veita veišileyfi žeim bįtum, sem taldir voru ķ A- eša B-flokki į umręddu minnisblaši, skżrši sjįvarśtvegsrįšuneytiš rśmt žaš skilyrši 3. mįlsl. 5. gr. laga nr. 38/1990, aš haffęrisskķrteini skyldi hafa veriš gefiš śt fyrir 18. įgśst 1990, svo aš bįtur ętti kost į veišileyfi. Hef ég ekki viš žį lögskżringu aš athuga. Į hinn bóginn veršur ekki séš, aš jafnręšis og samręmis hafi veriš gętt, er synjaš var um veišileyfi fyrir R, žegar boriš er saman annars vegar įsigkomulag žeirra bįta, sem skipaš var ķ B-flokk, samkvęmt lżsingu ķ fyrrgreindum skošunarskżrslum Siglingamįlastofnunar og hins vegar žaš įstand, sem R var ķ į sama tķma. Viršist bįtum žeim, sem skipaš var ķ B-flokk į nefndu minnisblaši, hafa veriš mun meira įfįtt en bréf Siglingamįlastofnunar rķkisins til sjįvarśtvegsrįšuneytisins gefur til kynna, en bréfiš er dagsett 25. október 1990. Er svo aš sjį, aš ófullkomnar upplżsingar ķ sķšastgreindu bréfi hafi veriš lagšar til grundvallar įkvöršunum rįšuneytisins.
Meš tilliti til žeirra atriša, sem aš framan hafa veriš rakin, tel ég įstęšu til aš męlast til žess viš sjįvarśtvegsrįšuneytiš, aš žaš taki til athugunar į nż, hvort veita eigi A leyfi til veiša fyrir R į grundvelli lokamįlslišar 1. mgr. 5. gr. laga nr. 38/1990.
Ég tek fram, aš ég tel ekki įstęšu til, į mešan nż įkvöršun sjįvarśtvegsrįšuneytisins liggur ekki fyrir, aš fjalla frekar um žį kvörtun A, sem beint er aš Siglingamįlastofnun rķkisins og samgöngurįšuneytinu."
XI. Višbrögš stjórnvalda.
Hinn 8. nóvember 1993 barst mér frį sjįvarśtvegsrįšuneytinu afrit bréfs, er rįšuneytiš hafši sent A ķ tilefni af įliti mķnu. Ķ bréfi sķnu lżsir rįšuneytiš žeim rannsóknum, er žaš hafi lįtiš framkvęma og aš žaš hafi "... įkvešiš aš taka fyrri įkvöršun til endurskošunar og veita [R] leyfi til veiša ķ atvinnuskyni, skv. lokamįlsliš 1. mgr. 5. gr. l. nr. 38/1990". Meš bréfum 10. nóvember 1993, gerši ég samgöngurįšherra og Siglingamįlastofnun rķkisins grein fyrir žvķ aš ég teldi, aš A hefši fengiš leišréttingu į mįli sķnu hjį sjįvarśtvegsrįšuneytinu og žvķ hefši ég lokiš mįli hans. Jafnframt tilkynnti ég A sama dag, aš ég teldi ekki įstęšu til aš fjalla frekar um kvörtun hans, sbr. a-liš 2. mgr. 10. gr. laga nr. 13/1987 um umbošsmann Alžingis.
|
